Renovatie woning met beschermde gevel; isolatie en ventilatie | Page 3 | Ecobouwers.be

U bent hier

Renovatie woning met beschermde gevel; isolatie en ventilatie

11/12/2018 - 16:34

Allen,

Ik heb sinds kort een woning gekocht in een beschermd gedeelte van Brugge. Deze rijwoning is halfopen en tot heden nog niet geïsolleerd. Gezien we woning grondig zullen renoveren zal ik dus ook isolleren en bij gevolg ventilatie nodig hebben. Het huis heeft volle muren (35cm) (onderkapt en gevel behandeld tegen slagregen) en heeft houten roostering. De ramen zijn reeds vervangen naar HR-glas met houten frame (geen rooster) en het dak is reeds conform gerenoveerd en geïsolleerd.

Mijn concrete vragen:

- Isolleren: Ik lees dat té goed isolleren slecht kan zijn voor mijn oude woning (meer specifiek de houten roostering); ik overweeg momenteel twee opties: een dampopen structuur (5cm multipor) en een dampgesloten structuur (5cm PURplaten), 5cm multipor is inderdaad weinig maar het gaat om een rijwoning van 5m breed, dus veel speling heb ik binnen niet.

- Ventilatiesysteem: Wanneer je isolleert is dit uiteraard aan te raden, maar mijn vernieuwde ramen hebben geen ventilatieroosters, enkel het nieuwe schuifraam vanachter in de woning zal ervan voorzien zijn.

Wat zijn mijn opties?

100 Reacties

18/12/2018 - 12:49

KOVH,

Let op... is dat huis bewoond geweest sinds 2014?

Bovenstaande doemdenkerij is vnl. geschreven met het oog op binnenisolatie. Je zal moeten kiezen tussen het behouden van die gevelbehandeling of binnenisolatie (voor zover binnenisolatie toepasbaar is vermits we daar enkel objectief bewijs van hebben voor zuidelijke gevels met winterzon). A la limite moet je alles er weer afhalen...

Vorig jaar is er een interessant eindwerk verschenen van de UGent (Studie naar het hygrothermisch gedrag van historische bakstenen na hydrofobering a.d.h.v. experimenten en simulaties in Delphin) op basis van numerieke simulatie komt de auteur tot de volgende vaststelling (p. 162 (180 pdf)):

  • "Indien men gehydrofobeerd metselwerk isoleert, dan stijgt het vochtgehalte, doordat het drogingspotentiaal aan beide zijden belemmerd wordt. Het risico op vorstschade nam bij de Klampsteen licht toe, terwijl de andere bakstenen een hogere toename ondergingen. Daarnaast was de kans op schimmelgroei toegenomen voor elke baksteen tot de maximum index. De bakstenen zijn gedurende het hele jaar vochtig, waardoor er een hoge relatieve vochtigheid heerst aan de binnenzijde". 

Jammer genoeg zwijgt de auteur over het effect op de lambda-waarde, maar het spreekt voor zich dat die dus serieus achteruit gaat.

OK, dit zijn numerieke simulaties waarbij er nog wat onzekerheden waren op vlak van indringdiepte van de hydrofobering maar diezelfde simulaties worden door fabrikanten als Xella gebruikt om te bewijzen dat Multipor functioneert...

Edit: Citaat uit het kalkboek (p. 141/147 pdf):

  • Hydrofoberen... "Gevolg van een behandeling zal echter altijd zijn, dat ook het drooggedrag van de gevel zal veranderen. Is er bij een onbehandelde gevel eerst sprake van een snelle droging (transport van vloeibaar water) en daarna van langzame droging (damptransport), door de waterafstotende behandeling verliest de gevel het vermogen om volgens de eerste (snelle) vorm te drogen. Transport van vloeibaar water wordt door het waterafstotende preparaat tegengegaan".

Ik zie op de foto's nog muurankers in de voorgevel... dat is ook een aandachtspunt bij binnenisolatie. Hoor eens bij de Erfgoed-dienst of ze daar oplossingen voor hebben...

@Charel, er is hier een natuurlijke hydraulische kalk gebruikt (NHL) die is bruikbaar als basislaag maar bevat nog teveel onzuiverheden en poriën om als eindlaag te dienen. Je hebt een hydraulische kalk nodig op basis van zuivere luchtkalk gemengd met tras of puzzolaan. En dan liefst finaal nat in nat afgewerkt met een 100% kalkverf.

18/12/2018 - 13:02

Keon wrote:

@Charel, er is hier een natuurlijke hydraulische kalk gebruikt (NHL) die is bruikbaar als basislaag maar bevat nog teveel onzuiverheden en poriën om als eindlaag te dienen. Je hebt een hydraulische kalk nodig op basis van zuivere luchtkalk gemengd met tras of puzzolaan. En dan liefst finaal nat in nat afgewerkt met een 100% kalkverf.

Keon, ik maak een aantal grootnodige rechtzettingen in uw vorige post en in plaats van die te aanvaarden, zwijg je er verder over en maak je weer andere foute opmerkingen. Het wordt een beetje vervelend dat hier elke keer dingen moeten worden rechtgezet die je hier en daar foutief hebt begrepen uit één of andere website.

Een hydraulische kalk op basis van luchtkalk ? Beide kalksoorten worden op een totaal verschillende manier geproduceerd, het ene is geen onderdeel of basis van het andere ! Maar om dat hier allemaal in enkele zinnen uit de doeken te doen is onmogelijk, het product kalk en zijn toepassingen is zeer complex, daar zijn al boeken over gescheven. Je gaat er niet komen met hier en daar wat reclametektsten op het internet te lezen.

Een luchtkalk valt niet aan te bevelen voor buitengevels omdat die veel meer onderhevig is aan verwering door de weersinvloeden.

18/12/2018 - 14:55

Volgens de EN 459 heb je luchtkalk op basis van kalksteen (CL), natuurlijke hydraulische kalk (NHL), kunstmatige hydraulische kalk waar soms cement in zit (HL) en vrij samengestelde kalk (Formulated Lime of FL).

De ideale kalk voor kalei valt in het beste geval in de categorie FL maar is eigenlijk een kalk buiten categorie omdat de samenstelling niet naar druksterkte is geoptimaliseerd (zoals in de EN 459) maar naar capillaire werking. Omwille van die capillaire werking gebruikt men tras. In een goede capillaire kalei hoort er ook geen cement te zitten omdat cement het vocht te lang vasthoudt, dus je kan niet zomaar een HL kalk gebruiken.

En zoals eerder gezegd, NHL is weliswaar watervast maar bevat teveel onzuiverheden (zouten) en is qua poriestructuur niet optimaal als eindlaag (niet waterremmend genoeg).

Mensen als Wolf Jordan en Peter Steen zullen zo wel hun eigen recepten hebben ontwikkeld...

18/12/2018 - 15:22

Het is inderdaad beter dat er geen cement in vermengd zit, hoewel dat door velen al eens gedaan wordt. In dit geval zit er dan ook geen cement in.

Een traskalk is prima te gebruiken in een kaleimortel, ik het het vaak zelf gebruikt in een eigen mengeling met reinzand en op zeer stabiel metselwerk. In de monumentenzorg wordt het echter meestal afgeraden omwille van zijn hardheid en omdat het minder flexibel zou zijn.

Traskalk zou je ongeveer kunnen situeren als compromis tussen het harde en waterwerende cement en hydraulische kalk.

Een kalei op basis van NHL is prima en wordt vaak in de laatste laag gemengd met een fijnere zandsoort. Hier is wellicht omwille van het onderhoud en om vervuiling te voorkomen gekozen om die af te werken met een dampdoorlatende verflaag. Hetgene waar jij schrik voor hebt (niet waterremmend genoeg) is hiermee dan ook opgelost. 

18/12/2018 - 16:18

charel wrote:

Hier is wellicht omwille van het onderhoud en om vervuiling te voorkomen gekozen om die af te werken met een dampdoorlatende verflaag. Hetgene waar jij schrik voor hebt (niet waterremmend genoeg) is hiermee dan ook opgelost.

Je snapt het probleem niet zo goed... een hydrofobe coating is waterremmend in de twee richtingen en dat wil je niet! Zie ook het citaat uit het kalkboek in één van mijn vorige berichten...

Een goede kaleilaag is enkel waterremmend voor water in grote hoeveelheden, bijv. slagregen. Daarom kan het condenswater vanuit de muren nog steeds naar buiten... en dat wil je wel hebben!

18/12/2018 - 17:00

Keon,

Soms moet men al eens logisch proberen na te denken in plaats van te beginnen roepen (vetgedrukte tekst). We hebben het hier over een verflaag en als die waterremmend is van buiten naar binnen is die dat uiteraard ook van binnen naar buiten. 

Maar dat is geen probleem want een dampopen afwerking zoals hier is nu net bedoeld opdat er geen condensatie zou kunnen gevormd worden achter die dampopen laag. De dampopen en waterwerende laag maakt juist dat er geen vloeibaar water achter die laag zal zitten, niet afkomstig van buiten en niet afkomstig van binnen.

Ben je nu niet aan het zoeken naar mogelijke rampen waar er geen te vrezen zijn ? Doemdenken dus ?

19/12/2018 - 14:57

KOVH wrote:

Voor het aanbrengen werd de volledige zijgevel gerestaureerd - slechte stenen opnieuw, nieuwe voegen,...

KOVH, wat weet je over die nieuwe voegen? Welk soort mortel werd er gebruikt? Graag de exacte samenstelling... Als die mortel  cement bevat, gaat dit problemen geven... In het beste geval worden de nieuwe cementvoegen eruit gedrukt door zoutvorming, in het slechtste geval sleuren die dan nog stukken baksteen mee of treedt er vorstschade op aan uw bakstenen.

Indien er idd. cementmortel is gebruikt, dit dan toevoegen aan de lijst met verborgen gebreken... en compensatie eisen

Ondertussen ben ik op deze site uitgekomen: www.erfgoedenergieloket.be. Op deze site kan je allerhande info vinden waaronder dit document over Wonen in een stukje erfgoed. Bij momenten leest dat als pure pseudo-restauratie horror gekruid met zeer veel vermeende besparingen maar op pag. 161 e.v. staan toch een paar interessante beschouwingen waaronder het feit dat muren isoleren slechts 8 à 10% van de potentiële energiewinsten uitmaken.

Beter is van u in eerste instantie te concentreren op kieren & luchtdichting en vervolgens op dakisolatie (p. 166). Ergens in het document stellen ze dat als uw luchtdichting (n_50) groter is dan 6/h het niet zinvol is om een balansventilatiesysteem te installeren (wist ik niet).

Verder bevat de site blijkbaar ook info over bepaalde premies en/of subsidies...

26/12/2018 - 03:18

Nog wat interessante info...

Op de site van Erfgoedenergieloket staat een document over een EECHB Proceedings conferentie van 2016. Op pag 203 (pdf) geeft men de resultaten van een onderzoek aan de KUL aangaande capillair actieve isolatiematerialen. Daar blijkt toch redelijk wat onderscheid in te bestaan... materialen als Multipor en Houtvezelisolatie kan men bezwaarlijk capillair actief noemen. Enkel CaSi is die naam waardig.

Als je dan terugspringt naar p. 193 (pdf) van hetzelfde document dan blijkt uit in situ metingen door het Fraunfhofer Inst. dat zelfs CaSi binnenisolatie condensproblemen oplevert aan een noordgevel en dat daardoor de effectieve u-waarde een stuk minder is (p. 201 pdf).

Over zuidgevels stelt men dat deze sowieso een betere u-waarde heeft omwille van de zonnestraling (p. 198 en 199 pdf):

Fraunhofer wrote:
 The curve for the insulation with perlite-fill begins in November because of the installation at this later date. During the first winter period little differences exist except for one. Although the perlite-fill possesses the least thermal resistance, the wall insulated therewith shows a noticeable lower heat loss.

This effect can be explained with a look at orientation. The façade that is insulated with Perlite is straightened southward. Because of the solar radiation on the south façade higher external surface temperatures occur, leading to lower heat losses. 

Nog een interessante website is die van WTA Nederland-Vlaanderen met interessante documenten om te lezen (ook hier is het bij momenten absolute pseudo-restauratie horror).

Dit WTA-document is best interessant (komt ook terug op dat EECHB Proceedings-document). Onderaan op pag. 44 (pdf) staat een waarschuwing aangaande hydrofobering...

26/12/2018 - 03:08

Ondertussen is het stilaan tijd om een constructief voorstel te doen...

Ik zou tegen de buitenmuren en aansluitende binnenmuren wandverwarming toepassen om de wand op een temperatuur van ca. 15°C te brengen. Dit houdt de bakstenen muren in alle omstandigheden droog (vermijden van interne condens plus voldoende droogcapaciteit) en je vermijdt daardoor het risico op het rotten van de houten balken. De zone rondom de balken zijn het belangrijkst, dus het warme water moet daar eerst naartoe geleid worden. Qua regeling zou ik proberen om iedere wand afzonderlijk te regelen (zuidgevel gaat het minste energie nodig hebben). De hydrofobe laag op uw gevel kan daardoor ook blijven zitten.

Een zeer groot bijkomend voordeel van deze wandverwarming op ca. 20°C is dat dit het rendement van uw condenserende ketel gaat verhogen.

Als afwerking over deze wandverwarming zet je dan een isolerende NHL-kalkpleister met perlietgranulaat (Lambda ca. 0,085W/m.K). Dit kan vanaf 3cm dikte tot ca.5cm en meer (meerdere lagen over elkaar).

De eigenlijke verwarming van uw leefruimten doe je dan met plintverwarming (op hoge temperatuur, ca. 50°C). Uit een praktijktest is gebleken dat dit een besparing van ca. 50% (!!!) *kan* opleveren tov. radiatoren/convectoren. Voordeel van plintverwarming is dat de luchttemperatuur lager kan zijn om hetzelfde comfortgevoel te hebben. Gevolg hiervan is dat de ventilatie- en infiltratieverliezen een kleinere rol spelen in de totale warmtevraag.

Om de beschikbare warmte van het ketelwater tussen ca. 40°C en 25°C nuttig te gebruiken, zou je eventueel ook nog vloerverwarming kunnen installeren (misschien eerder voor het comfort).

De funderingsmuren zou ik zowel binnen (er komt toch een nieuwe vloer) als buiten vrijgraven (ca. 60cm is voldoende) en zorgen dat deze al onder het maaiveld kunnen beginnen opdrogen. Op die manier krijg je drogere - en dus beter isolerende - funderingsmuren.

Aan de buitenzijde zou ik daarom een noppenfolie plaatsen die je op historisch verantwoorde wijze aansluit op uw gevels zodat er nog lucht in en uit kan maar geen regenwater kan binnendringen. Bijv. door het inwerken van een stukje loodslab of een zinken profiel (als druiplijst) in de gevels...

Aan de binnenzijde zou ik eerst een PE-folie leggen en dan alles opvullen met een flinke laag glasschuimgranulaat waarin je bovenin tegen de buitengevels een draineerbuis steekt die je via actieve ventilatie gebruikt om het vocht weg te ventileren. Bovenop het glasschuimgranulaat zou ik dan een kalk-hennep chape leggen als afwerking.

Optioneel zou je ook nog waterleidingen in de grondlaag onder de PE-folie kunnen steken... in de zomer zou je dan de wandverwarming van de zuid- en westgevel hierop kunnen aansluiten om uw huis de koelen en de bodem "op te laden" voor de winter... 

03/01/2019 - 12:16

Hoi Keon,

Alvast een super 2019 toegewenst.

Na een periode om mijn hoofd wat leeg proberen te maken ga ik er terug tegenaan, binnen een dikke maand is het huis mijn eigendom en wil ik er dus ook in beginnen werken. Wat je in je laatste post schrijft lijkt me allemaal wat veel voor een doe-het-zelver en dus ook veel kansen op fouten. Ik heb wel alvast prijs opgevraagd voor plintverwarming.

De muren zijn geïnjecteerd dus sowieso vrij van opstijgend vocht, waarom zou ik dan noppenfolie plaatsen rondom mijn funderingsmuren?

Er is vorige week ook iemand langsgekomen van stad Brugge, zijn verslag moet ik nog ontvangen, maar hij raadde gewoon aan om een kleine laag isolatie (PUR panelen 5cm) te plaatsen aan de binnenzijde, de tussenverdiepen zeker niet te isoleren. Hij zei dat ventilatie niet nodig was, af en toe eens de ruit openzetten was voldoende. Verder had ik hem nog gevraagd of vloerverwarming mogelijk was en hij zij dat dit geen enkel probleem was, maar dat ik wel lamellenparket moest gebruiken.

Ik weet niet wat ik van het advies moet denken.

08/01/2019 - 12:27

KOVH, ook mijn beste wensen voor 2019!

Die noppenfolie is bedoeld om uw funderingsmuren te laten uidrogen. Droge baksteen is immers beter isolerende baksteen! Als uw muren nat zijn onder de injectiezone (waterkering) verliezen ze langs daar redelijk wat warmte naar de omliggende grond.

Dan die Brugse "adviseur"... beetje triestig niveau als ik dat zo hoor (PUR noem ik geen historisch respectvol isolatiemateriaal). Ik hoop dat er meer tips en tricks in zijn geschreven verslag gaan staan. Wat zei hij over binnenisolatie vs uitdrogen van de muren vs hydrofobering?

Met "tussenverdieping" bedoelde de adviseer de balkenzone neem ik aan?

08/01/2019 - 12:55

Dag Keon,

De specialist heeft me wel wat handige tips meegegeven, maar de beste oplossing moet ik nog steeds vinden. Momenteel denk ik gewoon de WTCB richtlijn te volgen met 5cm PUR-binnenisolatie, de uitbouw/achtergevel zou ik buitenisolatie toepassen, binnenisolatie een meter laten overlappen waar de twee samenkomen. Op die manier is mijn badkamer en living langs buiten geïsolleerd voor optimaal comfort en is de rest van het huis langs binnen geïsolleerd wegens geen andere mogelijkheden.
Tussenverdiep bedoelt hij gewoon het plafond tussen de gelijkvloers en verdieping 1.

Idee is nog steeds vloerverwarming beneden en radiatoren boven.

Link naar WTCB: https://www.wtcb.be/homepage/index.cfm?cat=publications&sub=bbri-contact...

Hierin vind ik ook dat de muren perfect langs binnen geïsolleerd worden aangezien regen de muur niet vochtig kan maken, de binnenisolatie een dampscherm heeft en de uitdroging van de muur nog steeds naar buiten dampopen is.

Nu zit ik met die oplossing wel met probleem 2: ventilatie, in mijn geval niet verplicht maar aangezien ik binnenuit isoleer wel aan te raden. Mijn vernieuwde ramen hebben wel geen verluchtingsroosters..., dus enige optie lijkt systeem D, wat wel prijzig lijkt.

Groeten

08/01/2019 - 13:17

Ja, dat WTCB document geeft toch aan dat uw balkkoppen een mogelijk probleem zijn (barsten, muurankers). Verder gaan ze er toch lichtvoetig vanuit dat hydrofobering problemen qua regendoorslag oplost maar zwijgen ze over de mogelijke risico's indien er scheurtjes in de hydrofobe laag komen te zitten en je hebt daarbij dan nog binnenisolatie met een dampscherm... we hebben dat hier toch met handen en voeten proberen uitleggen...

Iedereen die bezig is met erfgoed, raadt hydrofobering vandaag de dag af... (is vroeger wel eens anders geweest).

Onthou dat de 'B' in WTCB staat voor Bouwnijverheid en niet voor Bouwheer!

Je kan doorzetten met binnenisolatie maar voorzie dan op zijn minst de balkenzone van een basis wandverwarming (ca. 14 à 15°C) om het risico op rottende balken te vermijden.

Qua ventilatie, kijk eens naar "decentrale" type D-units (heb je van klein (ca. 375€) tot groot).

08/01/2019 - 18:46

Keon wrote:

Die noppenfolie is bedoeld om uw funderingsmuren te laten uidrogen. Droge baksteen is immers beter isolerende baksteen! Als uw muren nat zijn onder de injectiezone (waterkering) verliezen ze langs daar redelijk wat warmte naar de omliggende grond.

Funderingsmuren worden geen sikkepit droger door er een noppenfolie tegenaan te zetten. Die zullen altijd de vochtigheidsgraad en de temperatuur van de grond rondom krijgen. Daarom is er ook een waterkering nodig op de overgang van de ondergrondse naar de bovengrondse muren.

08/01/2019 - 20:51

Met noppenfolie bedoel ik drainage folie (bijv. Isodrain 20). Als je er ééntje neemt met behoorlijk hoge noppen (20 of 25 mm) dat ontstaat op zijn minst in de bovenste zone een luchtcirculatie zodat de funderingsmuur sneller opdroogt en het opstijgend vocht minder hoog kan doorstijgen.

Bovendien zorgt de folie ervoor dat als er warmte van boven in de funderingsmuur komt, de muur tenminste kan uitdampen. Indien er grond tegenaan zit, kan dit gewoon niet.

Een mooi ecologisch alternatief is misschien het gebruik van schelpen met een vrij grote afmeting (> 35mm) eventueel in combinatie met een drainage folie (sleuf bijv. opvullen met schelpen). De grote schelpen moeten dan enige luchtcirculatie toelaten.

Bedoeling bij dit alles is wel dat de bakstenen bloot liggen (of hooguit voorzien van een zuivere kalkpleister) om het uitdrogen niet te belemmeren. 

08/01/2019 - 21:45

Heb je dat systeem zelf bedacht Keon ? Constante ventilatie van de fundering dus? En misschien onderaan een luchttoevoer voorzien zodat er circulatie kan ontstaan tussen die noppen ?

En om te beletten dat het van de muren aflopend regenwater de ruimte tussen fundament en noppenfolie zou vullen met water kunnen we dan misschien overal onderaan de muren afdakjes in de vorm van zinken slabbetjes inwerken ! Nu nog een oplossing zoeken voor de binnenkant en de onderkant van de fundamenten !

Maar euh..... waarvoor ging dat nu ook al weer goed zijn ?

08/01/2019 - 22:39

Ach, die post was mij ontgaan.

Ik zie dus dat je het nog meent ook, wat voor mij een grap was is voor jou blijkbaar ernst. 

En tot mijn verbazing merk ik dat je daar ook nog adviseert om de volle buitenmuren niet te isoleren maar ze inwendig van verwarming te voorzien zodat ze door en door kunnen opwarmen ??

Dat zou comfortabel kunnen aanvoelen maar het zou wel zeer energieverslindend want hoe warmer je die volle buitenmuur maakt hoe meer warmteverlies je naar buiten toe gaat hebben. 

Ik hoop toch Keon dat je begrijpt dat één en ander niet klopt. Ik hoop ook dat je begrijpt dat zulke ingrepen veel geld en moeite kosten en dat je dus zeer goed moet opletten dat je geen dingen adviseert die in het beste geval geen nut hebben zoals die noppenfolie maar die in het geval van die muurverwarming zelfs het tegengestelde bereiken van wat de bedoeling was (energiebesparing).

08/01/2019 - 22:50

Lees alles nog maar eens goed door... je hebt het niet echt begrepen.

09/01/2019 - 08:18

Keon wrote:

Lees alles nog maar eens goed door... je hebt het niet echt begrepen.

Dat is een beetje te gemakkelijk Keon ! Ik haal gewoon aan wat jij vertelt en dat kan niet misbegrepen worden.

Vervolgens geef ik aan wat al dan niet de gevolgen zijn van de door u geadviseerde ingrepen in de hoop u de onzin ervan te doen inzien. 

09/01/2019 - 09:29

Keon, Charel,

Ik ben me bewust dat sommige zaken ietwat duur zijn en ook wat vragen opwerpen. Muurverwarming plaatsen bij mijn ongeïsolleerde muren (omdat ze dat droog blijven en meer isoleren) lijkt mij ook heel kostelijk en zinloos. Vernufte en ongeteste systemen als plintverwarming lijken me ook uit den boze. Van dampopen isolatiesystemen is nog niet zoveel bekend, daarom dat ik hier ten raadde kwam.

Mijn opties zijn/waren volgens mij:

- Achtergevel van buiten isoleren en rest vanbinnen met PUR (5cm), zo is de hele schil geïsolleerd, maar gebruik ik het grootste deel van mijn thermische inertie uiteraard niet meer, dit is dampgesloten, vochtgevaar?

- Achtergevel van buiten isoleren en rest vanbinnen met multipor of houtvezel, zo is de hele schil geïsolleerd, maar gebruik ik het grootste deel van mijn thermische inertie uiteraard niet meer, of heeft multipor wel thermische inertie? Op deze manier kan ik waarschijnlijk wel niet genieten van premies, dus zal duurder uitkomen. Dampopen, dus geen vochtgevaar?

- Achtergevel van buiten isoleren en rest laten zoals het is, dan is enkel de living en badkamer van buitenaf geïsoleerd, maar wordt de thermische inertie volledig benut (muren zijn 33cm dik zowel beneden als boven).

Ik zoek naar de gulden middenweg tussen thermisch comfort en milieubewust (energiebewust) renoveren. Ook had ik beneden graag vloerverwarming geplaatst.

Alvast bedankt voor de vele tips

09/01/2019 - 13:07

KOVH wrote:

Muurverwarming plaatsen bij mijn ongeïsolleerde muren (omdat ze dan droog blijven en meer isoleren) lijkt mij ook heel kostelijk en zinloos. Vernufte en ongeteste systemen als plintverwarming lijken me ook uit den boze.

Hoe kom je tot bovenstaande conclusies?

  • Waarom is een basis-wandverwarming (voor uw balkenzone) icm binnenisolatie zinloos?
  • En waarom noem je plintverwarming "ongetest" als ik u een testverslag (weblink) heb gegeven?

09/01/2019 - 13:52

KOVH wrote:

Keon, Charel,

Mijn opties zijn/waren volgens mij:

- Achtergevel van buiten isoleren en rest vanbinnen met PUR (5cm), zo is de hele schil geïsolleerd, maar gebruik ik het grootste deel van mijn thermische inertie uiteraard niet meer, dit is dampgesloten, vochtgevaar?

- Achtergevel van buiten isoleren en rest vanbinnen met multipor of houtvezel, zo is de hele schil geïsolleerd, maar gebruik ik het grootste deel van mijn thermische inertie uiteraard niet meer, of heeft multipor wel thermische inertie? Op deze manier kan ik waarschijnlijk wel niet genieten van premies, dus zal duurder uitkomen. Dampopen, dus geen vochtgevaar?

- Achtergevel van buiten isoleren en rest laten zoals het is, dan is enkel de living en badkamer van buitenaf geïsoleerd, maar wordt de thermische inertie volledig benut (muren zijn 33cm dik zowel beneden als boven).

Ik zoek naar de gulden middenweg tussen thermisch comfort en milieubewust (energiebewust) renoveren. Ook had ik beneden graag vloerverwarming geplaatst.

Alvast bedankt voor de vele tips

Alles langs de buitenkant isoleren is natuurlijk het ideale maar vermits dit bij u enkel aan de achtergevel kan dan zou ik dat alvast zo doen.

En dan kan je de rest langs binnen isoleren met een overlapping aan de muren met buitenisolatie. Ik zou echter wel vermijden om dit met PUR te doen omwille van gezondheids- en milieuoverwegingen. Ook de dampdichtheid van de isolatieplaten is een probleem naast het feit dat je sowieso de muur in zijn geheel nooit volkomen dampdicht kunt maken. In ieder geval zou dat wel een reden te meer zijn om een constant werkend ventilatiesysteem te installeren zodat giftige uitdampingen van PUR constant worden weggeventileerd. 

Als je langs binnen isoleert dan zou ik zeker kiezen voor multipor of houtvezelisolatie. Beiden hebben een thermische inertie en zijn vochtregulerend dit in tegenstelling tot PUR. Beiden moeten wel zo innig mogelijk aansluiten tegen de bestaande muur.

Als je dit combineert met een ventilatiesysteem D riskeer je niets.

Vloerverwarming kan geen probleem zijn en staat ook los van het isolatieprobleem.

09/01/2019 - 17:52

@ Keon
De leverancier met plintverwarming zei ZELF dat dit nog niet goed onderzocht is, verder lijkt het me wat stom om verwarming te steken bij de balken (energieverbruik), warmte stijgt dus ik heb er beneden geen nut van.

@Charel
Bedankt voor de heldere uitleg, de vraag van vloerverwarming was voornamelijk of dit wel lukt als ik enkel de achtergevel zou isoleren. Ik kijk voor ventilatie (alles voor de gezondheid eh).

Groeten

09/01/2019 - 21:32

OK, dat waren de woorden van slechts één intallateur (?) / leverancier...Plintverwarming is anders het meest eenvoudige verwarmingssyteem dat er is (twee buizen in koper of staal tegen de muur en klaar)... zelf zeer eenvoudig om te doen. De bekleding kan zelfs in hout worden uitgevoerd (Google eens "Sockelheizung holz").

Een nadeel van plintverwarming is dat het een systeem is dat optimaal werkt op hoge temperaturen (50-55°C) en dat het dus ingaat tegen de huidige tendens van lage temperatuurverwarming (aangewakkerd door de WP-hype).

De (zeer lage temperatuur) wandverwarming bij de balken is niet bedoeld om de ruimte te verwarmen maar om condensvorming in de muur tegen te gaan als je binnenisolatie zet, om op die manier uw balkeinden steeds droog te houden. In uw geval moet je dit ten minste op de voor- en achtergevel toepassen (de gevels waarin de balken zitten). Of dit nodig is op de zijdelingse zuidgevel is koffiedik kijken omdat het onduidelijk is wat het effect van de hydrofobering gaat zijn. Capillair actieve en dampopen isolatiematerialen gaan hierin helpen maar zijn eigenlijk geen wondermiddel.

En zoals eerder gezegd, dat werkt met een watertemperatuur op ca. 20°C en zal het rendement van uw gascondensatieketel verhogen wat maakt dat er hooguit een minimale meerkost is voor een optimale bescherming van uw balken. Blijkbaar had jij ook niet alles begrepen ;-)

10/01/2019 - 11:08

Dag allen,

veel goede suggesties en interessante bedenkingen in deze post, maar wat denken jullie van een kalk-hennep laag tegen de buitenmuur (langs binnen) ipv/als een capilair actief systeem? De isolatiewaarde is beperkter, maar zou wel een hoge capilariteit hebben?

10/01/2019 - 13:21

Rik,

Capillair actieve isolatiematerialen worden eigenlijk nat in de contactzone met de buitenmuur. Uw isolatie-waarde daalt daardoor enorm en in de rest van het isolerend materiaal zit je met een zeer hoge RV wat ook niet gunstig is voor de isolatiewaarde.

In geval van kalk-hennep moet je u dan nog afvragen in welke mate hennep gedurende een ganse winter nat mag blijven...

Daarbij komt dan nog dat uw eigenlijke buitenmuren kouder worden, daardoor achteruit gaan in opdroogcapaciteit, daardoor vochtiger worden en alzo ook achteruit gaan in isolatie-waarde. Als vuistregel kan je stellen dat de lambda-waarde van een natte bakstenen muur verdubbelt (van 0,7 naar 1,4 W/m.K).

En de vraag is dan, wat blijft er finaal nog over van de isolerende capaciteiten van beide lagen? Op het einde verlies je misschien meer dan dat je wint...

Tot op heden is enkel objectief aangetoond (Dr. Rye, UK) dat (zelfs zwak) capillair-actieve materialen functioneren op voldoende dikke (30-35cm) bakstenen muren die in de winter zon ontvangen (zuidgevel) en die niet werden gehydrofobeerd.

Ook objectief aangetoond (Fraunhofer, D): zelfs sterk capillair-actieve materialen (Calcium Sillicaat) functioneren niet op noordgevels (contactvlak blijft in de winter gedurig nat).

Voor de overige gevel-orientaties (oost en west) heb ik nog geen meetgegevens ontdekt.

Vergeet niet dat de fabrikanten van capillair-actieve materialen in eerste instantie propaganda voeren omtrent "schimmelvrije oppervlakken".. over wat er zich afspeelt aan het contactvlak met de buitenmuur wordt heel vaak gezwegen, laat staan dat men de negatieve gevolgen van een nat contactvlak op de isolerende waarde toelicht...

10/01/2019 - 13:27

charel wrote:

Alles langs de buitenkant isoleren is natuurlijk het ideale maar vermits dit bij u enkel aan de achtergevel kan dan zou ik dat alvast zo doen.

Niet vergeten dat je met buitenisolatie nog koudebruggen gaat hebben aan de muuraanzetten, de muurbekroning (idealiter loopt de buitenisolatie over in de dakisolatie) en de aansluiting met het naburig pand (uw buurman heeft zijn gevel waarschijnlijk niet geïsoleerd).

Daarbij komen dan nog de verliezen aan de dagkanten van de ramen en deuren... 

Voor een smalle woning blijft er zo niet veel over...

08/02/2019 - 10:23

Allen,

Wat zijn de mogelijkheden betreffende binnenisolatie als er achteraf een keuken aan bevestigd moet worden.
Momenteel dacht ik aan 5cm PUR, technische spouw dmv latwerk afgewerkt met OSB en gyproc.
Ik vroeg me af hoe je dit latwerk dan juist bevestigd? Aan de vloer en plafond?

Misschien overwegen om 7cm wol te steken ipv PUR, maar dan met dampscherm tegen de latten geniet, maar kan je de OSB dan rechtstreeks tegen deze latten bevestigen? Want dit is dan toch ook je dampscherm doorboren? Of maakt dit minder uit als het in het hout gebeurd.

Heb nog veel voorbereidingstijd dus wil alles zo nauwkeurig mogelijk plannen.
Schakelaars en stopcontacten zouden ook liefst in deze muur moeten kunnen.

08/02/2019 - 17:05

Als je in die muur leidingen, stopkontakten en schakelaars wilt verwerken dan heb je een leidingspouw van ongeveer 4 cm nodig. De opbouw zou dan kunnen zijn: isolatie tussen een houten constructie die je liefst niet bevestigd aan en tegen de buitenmuur, daarop een dampscherm, houten latten die je door het dampscherm bevestigd aan de achterliggende houten latten om de leidingspouw te maken met daarop osb platen en gipsplaten.

Je weet wellicht al dat isoleren aan de binnenkant risico's inhoudt en dat hierbij zeker moet worden gedacht aan een constant werkend ventilatiesysteem.

Pagina's