Duurzame isolatie(methode) voor nationaal isolatieprogramma | Ecobouwers.be

U bent hier

Duurzame isolatie(methode) voor nationaal isolatieprogramma

afbeelding van HarmenGL
02/05/2021 - 22:07

Zeer gewaardeerde Ecobouwers,

Ik heb gelezen over ideeën van een aantal organsaties voor een nationaal isolatieprogramma om het beter isoleren van huizen te stimuleren. Toen dacht ik: dit is een mooi onderwerp voor het forum van de ecobouwers. Daarom deze vraag:
Wat vinden jullie een geschikt isolatiemateriaal en methode voor duurzaam isoleren op grote schaal?

5 Reacties

afbeelding van Bram in Brussel
03/05/2021 - 10:10

Dat lijkt me een zéér goed idee. Veel bouwers zien nu door de bomen (en de vele reclame met beloofde ronkende resultaten) het bos niet meer. Natuurlijk is elke situatie anders en andere zijn er soms ook slechts die materialen, ervaring, of dat budget etc voorradig.

Een objectieve vergelijking lijkt me alsnog zeer nuttig. Misschien zou er een experiment moeten gebeuren, bijv. een testveld met blokjes van 1m³ die telkens met andere materialen opgebouwd en geïsoleerd worden, en waarin meetaparatuur het dagverloop van vocht, temperatuur en zo bijhoudt. Al of niet ook een verwarmingselementje en raampje per blokje.

afbeelding van Keon
03/05/2021 - 15:20

Ik zie twee knelpunten:

  1. Als het gaat om na-isolatie gaat het meestal om het opvullen van spouwmuren en die spouwruimte is vrij beperkt.
     
  2. De verschillende overheden (of energiebedrijven) leggen een vrij strenge minimaal te behalen R- of u-waarde op (vaak in ruil voor subsidies allerhande).

Combineer je beide gegevens dan kom je uit NIET uit bij de ecologische isolatiematerialen temeer daar het vochtgedrag van de spouw (bij slagregen) ook niet gunstig is voor de meeste ecologische materialen.

En daarbovenop houdt men ook nog eens GEEN rekening met de thermische inertie van de buitenschil (gevelmuur), die levert in de praktijk een verbetering van ca. 25% t.ov. de berekende u-waarde (bij een volwaardige gevelmuur van ca. 8 à 10 cm).

Ik heb het al in andere topics geschreven, wij focussen ons te zeer op de u-waarde en kijken niet naar het totaalplaatje van de (spouw-) muren, thermische inertie, capillariteit, vochtgehalte vs lambda-waarde, dampopenheid, bezonning, etc. spelen ook een rol.

Qua isolatie behaal je het meeste effect reeds bij een R-waarde van slechts 0,75 m².K/W (de eerste cm's aan isolatie zijn de belangrijkste). En als men dat als drempel zou gebruiken, dan komen de (meeste) ecologische materialen ook in aanmerking.

En wat ik ook al vaker heb geschreven, zonder een goede luchtdichting (en bijpassende ventilatie) heeft extra isoleren weinig zin... daar wordt helemaal geen aandacht aan besteedt bij na-isolatie (laat staan bij het uitdelen van de premies en subsidies allerhande).

afbeelding van HarmenGL
04/05/2021 - 23:40

Oke, de thermische inertie van de buitenschil kunnen we meenemen als criterium. Mooi zo'n percentage van 25% verbetering, gemakkelijk om mee te rekenen.

Kun je de capillariteit, vochtgehalte en dampopenheid kort toelichten waarom we dit ook mee zouden moeten nemen als beoordelingscriteria van de isolatiemethode/materiaal?

Hoe kunnen we de duurzaamheid van isoleren nog meer beoordelen? Wat zijn de volledige criteria hiervoor? (hergebruik, levensduur, hoeveel CO2 we besparen, hoeveel CO2 het gekost heeft om het te maken en te installeren?)

Ik denk dat de meeste huizen een spouwmuur hebben. Is het haalbaar om naast vullen van de spouw met isolatie, ook te kijken naar voorzetwanden binnenshuis of buitenisolatie? Zou dit haalbaar zijn op grote schaal?

afbeelding van Keon
05/05/2021 - 15:50

Bij spouwmuren die te dun zijn voor na-isolatie zorgt het bovenaan afdichten van de spouwen (en aan alle gevelopeningen) ook al een thermische winst (is ook iets waar iedereen overheen kijkt).

Capillariteit, vochtgehalte en dampopenheid... natte materialen (bakstenen, isolatie,...) isoleren niet of nauwelijks, daarom moet je er alles aan doen om de materialen te laten uitdrogen, liefst naar buiten "aan de wind" en, in geval van calamiteiten, ook naar binnen.

Voor een optimaal droogproces heb je nood aan capillariteit (vochttransport in vloeibare fase) en dampopenheid (vochttransport in gasfase).

De wijze waarop de isolatiewaarde achteruitgaat tov. het vochtgehalte is een materiaaleigenschap, voor bijv. cellenbeton is er een redelijk lineair verband, bij baksteen en kalkhennep bijvoorbeeld, gaat de isolatiewaarde pas achteruit als het interne vochtgehalte boven de 80% stijgt.

Duurzaamheid... ik denk dat je daar niet teveel over moet doorbomen en gewoon de nagroeibare isolatiematerialen voorrang moet geven. Er zijn onderhand materialen genoeg en er komen steeds nieuwe materialen op de markt... er is ondertussen ook al isolatiemateriaal op basis van gemaaid bermgras, lisdodde (typha), zeegras,...

Extra buiten- of binnenisolatie... Ga je voor buitenisolatie, dan neem je best een materiaal dat isoleert en daarbij ook nog een vrij goede thermische inertie heeft (hoge dichtheid). Dan kom je voor de ecologische materialen uit bij inblaas-stro (100 kg/m³), kalkhennep (ca. 300 kg/m³), schelpen (650 kg/m³), poreuze kleikorrels (ca 300 kg/m³), ...

Aan de binnenzijde is het wat complexer omdat je daar moet uitkijken voor condensvorming achter de isolatie maar mits de gepaste keuze voor vochttolerante materialen kan je ook hier perfect ecologische materialen inzetten: kalkhennep, riet, leem, houtvezel,...
De condensproblemen achter de isolatie kan je verder ook nog tegengaan door wandverwarming toe te passen (zeker daar waar houten balken in de buitenmuren steken).

Een uitgesproken ideaal ecologisch "all round" isolatiemateriaal is er niet maar kalkhennep komt toch heel aardig in de buurt.

afbeelding van HarmenGL
06/05/2021 - 00:10

Oke, dat wordt dus wel een mooie uitdaging. Ik denk dat we de 3 situaties eerst moeten scheiden om het simpel te houden. Laten we van deze 3 situaties proberen de duurzaamste oplossing te vinden:
1- Buiten isoleren
2- Spouw isoleren
3- Binnen isoleren

Ik denk dat de makkelijkste voor het beoordelen, nummer 1 (buiten isoleren) is. Dus laten we voor het gemak daarmee beginnen.

Ik zie verschillende materialen voorbijkomen met verschillende dichtheden. Hoe kun je bepalen hoeveel een materiaal bepaart door de thermische inertie? En hoe werkt de besparing precies? Ik doe een gok; overdag warmte de zon de muur op en heb je niet veel verwarming nodig door de zon die door de ramen valt, en snachts verlies je niet veel warmte door de opgewarmde muur? Is dat hoe het voordeel van de thermische inertie werkt?

Ik neem aan dat inblaas-stro, kalkhennep, schelpen, poreuze kleikorrels, etc. tegen de regen beschermt moeten worden. Wat zijn de mogelijke oplossingen hiervoor? 

Kunnen we glaswol, steenwol of PIR ook meenemen in de beoordeling? PIR is waarschijnlijk gemaakt van een aardolieproduct en ik neem aan dat dit daarom niet zo populair is in het ecologisch-denken. Kan het zijn dat het toch wel een duurzaam product blijkt te zijn? Het gaat natuurlijk niet snel verloren, maar als de huizen die we nu bouwen, over 100 jaar gesloopt moeten worden, zouden ze dan de PIR gaan recyclen? Ik denk het eigenlijk niet. Waarschijnlijk wordt het dan verbrand. Ik denk dat de oxides dan worden afgevangen en de CO2 de lucht in gaat.

Kunnen we de duurzaamheid dan beoordelen door af te wegen per isolatiemateriaal:
-x aantal kilogrammen CO2 hebben we bespaard
-x aantal killogrammen CO2 heeft het gekost
onderaan de streep hebben we zo en zoveel CO2 bespaard.
Zou dat kunnen?