hoe plaats ik zelf houtvezelisolatieplaten in mijn huis? | Ecobouwers.be

U bent hier

hoe plaats ik zelf houtvezelisolatieplaten in mijn huis?

afbeelding van harm81
04/05/2020 - 23:56

Goedenavond,

ik heb sinds kort een huis uit 1926 gekocht en wil dit gedeeltelijk zelf opknappen. Ik ben met de woonkamer begonnen, ik heb daar alle gipsvoorzetwanden verwijderd (deze hadden een luchtspauw van 5 cm). Het huis heeft een steensmuur van 20 cm dikte.

Ik wil graag met natuurvriendelijke, dampopen materialen gaan isoleren en zit zelf aan houtvezelisolatieplaten te denken. Als ik op websites van fabrikanten kijk, bijvoorbeeld die van Gutex, dan raak ik helemaal in de war: er zijn zo veel producten met dure Engelse productnamen en weinig echt duidelkijke praktische informatie.

Ik zou graag willen weten welke houtvezelplaat in aanmerking komt voor mijn woning: een hardere of zachtere variant? De steensmuur is al voorzien van houten latten waar voorheen de gipsplaten aan vast zaten. Ik heb ze bewust laten zitten voor montage van een nieuw isolatiemateriaal. Kan ik tegen deze bestaande houten latten een houtvezelisolatieplaat monteren? Ik zou graag aftimmeren met houten gg-delen, dus geen gips. De muur zou dan als volgt opgebouwd worden:

buiten

=======

steensmuur a 20 cm dik

2 cm luchtspauw om oneffenheden van steensmuur op te vangen en voor evt. vochtafvoer

min. 10 cm houtvezelisolatieplaat

vurenhouten gg-delen

=======

binnen (woonkamer)

 

Is dit een goede opbouw? Welke houtvezelisolatieplaat zou in aanmerking komen voor mijn toepassing? Kies ik liever voor een zachtere variant zodat ik deze in een houten raamwerk kan drukken en makkelijk naden kan vullen, of kies ik liever een harde variant? (ongediertegevoeligheid?)

 

Een hele boel vragen... Ik hoop dat jullie mij op weg kunnen helpen.

19 Reacties

afbeelding van Keon
26/05/2020 - 10:11

Als je alles dampopen wenst te houden samen met binnenisolatie dan kom je uit op muurverwarming.

De dikte van de binnenisolatie moet je dan afstemmen op de dikte van de bestaande muur... beide zouden ongeveer dezelfde R-waarde moeten hebben zodat de temperatuur ter hoogte van de overgang isolatie/baksteen boven de condensatietemp. komt te liggen (reken praktisch op 13°C) als het buiten 0°C is en uw wandverwarming op 26°C draait.

Heb je ook nog houten balken die uitkomen in de gevels? Dan is lokale muurverwarming ook daar aangewezen om balkrot te vermijden.

afbeelding van charel
26/05/2020 - 14:04

Isoleren met houtvezelplaten kan een goed idee zijn maar dan zou je die zachte houtvezelplaten in zo innig mogelijk contact met de bakstenen muur moeten plaatsen. Op die manier kan eventueel vocht steeds migreren van buiten naar binnen en vice versa. Dus geen luchtspouw !

Belangrijk hierbij is ook dat de buitenmuren in goede waterwerende staat zijn en dat je de binnenruimte steeds ventileert zoals het hoort.

afbeelding van Keon
26/05/2020 - 14:24

charel wrote:

... Dus geen luchtspouw !

Lucht is het meest dampopen materiaal dat er is, een spouw vormt dus geen barrière voor het vochttransport, dat is het probleem niet.

Dat "inning contact" is zeer relatief en werkt alleen bij voldoende capillaire bakstenen... vandaar dat men vaak een leemlaag adviseert tussen isolatie en baksteen.

afbeelding van charel
26/05/2020 - 16:15

Lucht is het toppunt van dampopenheid, maar dat is niet de reden waarom je in dit geval beter geen luchtspouw houdt maar wel om te vermijden dat je dan na die luchtlaag plots een kouder vlak krijgt waarop condens kan (zal) ontstaan. Een leemlaag tussen de isolatie en de baksteen kan het contact tussen beiden zeker nog verbeteren.

afbeelding van Keon
26/05/2020 - 17:21

Die baksteen zal even koud blijven of de isolatie ertegen staat of niet... een luchtspouw heeft als voordeel dat als er condens ontstaat, dit tegen de bakstenen zijde zal ontstaan en dat de isolatie zelf niet nat wordt.

De leemlaag is/was ook bedoeld om het condensvocht in de leem te houden en niet te laten overgaan in de isolatie.

Of je nu opteert voor een luchtspouw dan wel innig contact voor beide opties valt er wat te zeggen getuige het feit dan een firma als Unger Diffutherm beide systemen verkoopt: Udin System (leemlaag) en Udin 2CM (ingebouwde luchtspouw).

Maar hoe dikker je isoleert (zonder wandverwarming), hoe beter de dampremming van de afwerking moet zijn.

afbeelding van charel
26/05/2020 - 20:27

De baksteen blijft inderdaad vrijwel even koud maar het gaat er bij een innige verbinding om dat er geen uitgesproken condensvlak meer is. Je moet de gehele muur dan beschouwen als één geheel, alsof de muur nu wat dikker is en niet dat er nu twee los van elkaar staande muren zijn. Ook bij een massieve dikkere muur is die aan de ene kant koud en aan de andere kant warm zonder dat er daarom dan ergens kondensatie hoeft op te treden.

Bij een systeem met een luchtspouw is het veel belangrijker dat je een perfect dampscherm hebt, iets wat vrijwel onmogelijk is.

Bij het andere systeem kan je zelfs zonder dampscherm, dampopen langs beide kanten dus. Het probleem met eventueel in de muur verwerkte balkkoppen speelt dan ook minder.

afbeelding van Keon
26/05/2020 - 21:08

Je kan een wand bouwfysisch niet als isotroop beschouwen omdat de verschillende materialen onderling "innig" verbonden zijn.

Of er ergens condensatie optreedt, hangt ook af van de thermische inertie van het materiaal, bij condensatie komt er immers warmte vrij (latente warmte vanwege de faseovergang).  
Een licht materaal zal door deze warmte lokaal gaan opwarmen waardoor het condensatievlak zich systematisch verplaatst naar het buitenoppervlak.
Baksteen zal lokaal minder gaan opwarmen waardoor de condensatie wel zal optreden op de plaats waar de temperatuur (en druk) dat opleggen..

afbeelding van charel
26/05/2020 - 21:58

Neen, ook een massief gemetselde buitenmuur is niet isotroop, net zoals een houtskeletmuur, een spouwmuur, een .....

Maar laten we het niet te ingewikkeld maken door hierover uit te weiden.

afbeelding van Keon
27/05/2020 - 13:12

Nu kan ik niet meer volgen... eerst zei je dat ze wel isotroop waren (op vlak van damptransport en condensatie):

charel wrote:

... maar het gaat er bij een innige verbinding om dat er geen uitgesproken condensvlak meer is. Je moet de gehele muur dan beschouwen als één geheel, alsof de muur nu wat dikker is en niet dat er nu twee los van elkaar staande muren zijn.

Trouwens, heb je ergens een technische publicatie (genre WTCB, IBP, TNO,...) die uw stelling over innig contact ondersteunt?

Enige wat ik weet is dat het WTCB geen voorstander is van een doorlopende spouw achter de binnenisolatie omdat je alles zeer goed luchtdicht moet maken om te vermijden dat er parallelle luchtstromingen gaan ontstaan (die gaan immers de mogelijke condensatie doen toenemen).

afbeelding van charel
27/05/2020 - 13:06

Spijtig dat je niet kunt volgen Keon. Het zij zo.

Mijn reactie's zijn in de eerste plaats bedoeld om TS behulpzaam te zijn, niet om eindeloze discussies te voeren met jou. Daar zit niemand op te wachten denk ik.

afbeelding van Keon
27/05/2020 - 13:14

Ik vrees dat Harm (de TS) ook moeite zal hebben met uw tegenstrijdigheid...

afbeelding van charel
27/05/2020 - 16:05

In dat geval hoor ik dat dan graag van hem Keon, het gaat tenslotte over een antwoord op zijn vraag.

afbeelding van harm81
01/06/2020 - 20:26

Goedenavond,

excuus voor mijn late reactie en dank voor jullie reacties! Het is mij nog steeds niet volledig duidelijk waarom bijv. houtvezelisolatieplaten tegen de muur gemonteerd moeten worden, maar als ik het goed begrijp zou de reden iets met vocht / condensatie te maken hebben, parallele luchtstromingen misschien, of transport van vocht.

Nou zit ik naast houtvezelplaat op dit moment ook vlas te overwegen, omdat mij dit eenvoudiger te monteren lijkt (is vervormbaarder dan houtvezelplaat en muur hoeft niet vlak gemaakt te worden want vlas neemt oneffenheden van muur op)

Kortom, ik ben er nog niet uit. Daarnaast heb ik enkele vochtplekken geconstateerd: in een binnenmuur, dus niet een buitenmuur waar ik dat eerder zou verwachten. Het betreffen geelgekleurde plekken. Ik zou als amateur denken dat het om zout of een product dat onstaat door reactie van vocht met baksteen gaat. Ik merkte dat de muren rondom dit gebied, bijv. onder de trap die naast de woonkamer ligt, vochtig zijn aan de onderkant. Daarom heb ik de houten vloer uit de trapkast uitgezaagd om onder de vloer te kunnen kijken. Ik heb hier foto's van gemaakt.

Mijn diagnose als ondeskundige op dit gebied zou zijn: een gebrekkige ventilatie, want de kamermuur waar deze gele afzetting zit, is ook de muur (andere zijde) waar een afgesloten ruimte van ondervloerse muren onder de trapkast zit. Onder deze trapkast-vloer zitten vier muren en ik zie hier maar 1 klein gat dat een luchtverbinding naar de woonkamer maakt. In de woonkamer zitten meerdere ventilatieroosters in de buitenmuren en vanuit de aangrenzende kelder verneem ik duidelijk een luchtstroming. Mijn idee is dus dat de ruimte onder de trap(kast) niet, of te weinig ventileert en daardoor blijven deze ondervloerse muren vochtig en dit zet af in de muren, ook aande andere zijde (woonkamer zijde).

Ik ga een beetje off-topic met dit verhaal over vochtproblemen, mocht ik hier een nieuw topic voor moeten starten, laat het dan weten. Maar kunnen jullie wellicht inschatten of ik in de juiste richting denk m.b.t. dit vochtprobleem? Hierbij enkele foto's die ik maakte onder de vloer van de trapkast:

afbeelding van Keon
07/06/2020 - 11:54

Ja mag de houtvezelisolatieplaten los plaatsen van de muur maar je moet dan uitkijken dat er geen warme binnenlucht tot in de spouw kan stromen. Als er een luchtsroming onstaat dan zal het vocht dat in de binnenlucht zit condenseren tegen de koude muur.
Een goede luchtdichte binnenafwerking is dan een vereiste.

Natuurlijke isolatiematerialen - zoals houtvezel, vlas, hennep, ... - direct tegen de muur geplaatst functioneren vrij goed op zuidelijke muren. Op de overige muren loop je het risico dat ze nat worden vanwegen de condens die optreedt tussen de isolatie en de muur. Hier zijn drie oplossingen voor:

1. Luchtspouw inbouwen (zie hoger).
2. Binnenafwerking dampremmend uitvoeren, hoe groter de rem hoe beter.
3. Wandverwarming toepassen. De muren kunnen dan zelfs geheel dampopen worden afgewerkt. Zie daarvoor Het Polderhuis in Amsterdam.

Vergeet niet te kijken naar uw houten vloerbalken... als die zijn opgelegd in de buitenmuren en je gaat binnenisolatie toepassen dan verhoogt de kans op rot aan de opleggingen. Meest veilige oplossing hiervoor is ook (lokale) wandverwarming.

Uw vochtproblemen kunnen te maken hebben met 'mismeestering' uit het verleden: latex- of acrylverf gebruikt ipv. kalkverf, gipspleister gebruikt ipv. kalkpleister. Ik zou beginnen met de muren daar terug kaal te maken.

Vanuit uw kelder stijgt steeds vocht in dampfase op naar boven... onder de trap blijft dat vaak hangen en gaat dan condenseren op het koudste vlak. En zoals je zelf voorstelt, is extra ventilatie daar aangewezen.

afbeelding van harm81
08/06/2020 - 17:38

Keon, dank voor je uitgebreide en heldere reactie! Ook een interessante link over het Polderhuis. Het zal dan waarschijnlijk toch houtwolgezel plaat (de "zachte" variant, Gutex Thermoflex) worden, al dan niet met luchtspouw en folie(s).

Overigens hebben de muren in mijn woning geen verf / lak / afwerk behandeling gehad behalve op enkele plekken boven de grond (waar geen vocht zit) een dun laagje cement wat oppervlakkig tegen de binnenzijde van de buitenmuur is gesmeerd.

Ik heb inmiddels enkele boeiende video's op Youtube van Peter Ward gekeken: https://www.youtube.com/user/stibnite11/videos

Het lijkt er op dat deze man niet gelooft in optrekkend vocht maar vochtige muren wijt aan condensatie (gebrekkige ventilatie), slechte afvoer van hemelwater of ongewenst binnendringen van vocht. Ik lees genoeg over injecteren en onderkappen waarbij ik mij afvraag of de mening van Peter klopt dat injecterren een bouwwerk vooral beschadigd en nutteloos is, behalve voor de commercie.

Het zou mij goed uitkomen dat Peter gelijk heeft en dat het vehraal van hygroscopische wekring van de baksteen die het vocht omhoog brengt onjuist is. Ik heb daarom een experiment gedaan: ik heb een viertal oude bakstenen op elkaar gestapeld en in een badje van enkele centimeterrs water gezet. Inmiddels is het 9 uur later en is alleen de onderste steen over het gehele oppervlak vochtig. De steen daar boven is helemaal droog, ook daar waar hij de onderste steen raakt. Ik wacht nog enkele dagen af, maar ik ga steeds meer geloven dat de gele afzetting op de stenen op de foto's en de voelbaar vochtige stenen onder de vloer door vocht dat in dampfase omhoog trekt en tegen de koude muren condenseert. De enige goede oplossing die ik kan bedenken is om de ventilatie verder te verbeteren. Ik zal in een volgende post meer over de plattegrond i.c.m. luchtgaten en luchtstromen vertellen in de hoop dat jullie mij op dit punt kunnen helpen...

Denken jullie dat dit als een aannemelijke conclusie klinkt?

afbeelding van Keon
08/06/2020 - 18:03

Ik ben ook een aanhanger van Peter Ward :-)

Opstijgend vocht bestaat maar zal zelden hoger komen dan 15cm. Je moet uw experiment maar eens uitvoeren met enkele gemetselde bakstenen, eventueel kalkmortel vs cementmortel (droog stapelen heeft geen zin).

Wat velen vergeten, is dat injecteren misschien wel het optrekkend vocht tegengaat maar niet de koudebrug vanuit het maaiveld. Het is die koudebrug die vaak oorzaak is van condensvorming en dan lijken de vochtige vlekken op opstijgend vocht. Dat is ook hetgeen Peter Ward tracht uit te leggen.

Optrekkend vocht staat altijd in relatie met de verdampingscapaciteit van de muur als de muur beter kan uitdrogen zal die ook beter isoleren. Gebruik je dampremmende afwerkingen zoals latex- of acrylverf dan verhinder je het uitdampen en zal het vocht zelfs hoger doorstijgen. Een kalkverf is dampopen en zal het uitdampen niet verhinderen. Idem met gips en cement, die hebben een kristalstructuur dewelke het vocht vasthouden. Een kalkpleister zal dat niet doen.

Dat uitdampen kan je al onder het maaiveld laten gebeuren mits de juiste technieken en materialen, op het Bouwinfo-forum heb ik dat eens uit de doeken gedaan.
Ook hier geldt, hoe droger de bakstenen funderingsmuur, hoe beter die zal isoleren.

Heb je geen zin in uitdamp-toestanden dan onderkap je best alles met een isolerend materiaal (cellenglas of "DPC + cellenbeton"). Maar bij een historisch pand is dat niet altijd wenselijk en bij een groot pand is dat nogal kostelijk.

afbeelding van charel
09/06/2020 - 08:01

Goed dat je nog wat meer info gaat geven over de situatie, want we weten veel te weinig om zinnig advies te geven. Wel heb ik ondertussen een zwaar vermoeden dat je eerst en vooral moet zorgen dat er zeker geen sprake meer kan zijn van opstijgend vocht.

Bij een woning uit die periode en met massieve steense muren zou het al zeer uitzonderlijk zijn moest je daar geen last van hebben.

Binnenisolatie met houten latten tegen de muur en een luchtspouw tussen de koude vochtige muur en de isolatie is dan absoluut af te raden. Het wordt daar een verzamelplaats van opstijgend vocht en condensvocht om alzo een ideale biotoop te krijgen voor allerhande schimmels en zwammen.

Het is niet omdat iemand zich heeft gespecialiseerd in het verspreiden van sensatiefilmpjes over uitzonderlijke toestanden dat je moet besluiten dat opstijgend vocht niet bestaat. Dat is samen met condensatie en ondermaatse ventilatie de grootste oorzaak van vochtproblemen.

Uw proef is trouwens niet goed uitgevoerd omdat los op elkaar gestapelde stenen veel minder cappillair verbonden zijn dan op elkaar gemetselde stenen en ook omdat het water eens het 1 cm is opgetrokken al onmiddelijk terug uit de steen kan verdampen.

Maar goed, we wachten uw verdere info af.

afbeelding van harm81
20/06/2020 - 15:03

Hallo,

dank voor jullie reacties. Het heeft even geduurd door drukte, maar hierbij mijn reactie met plattegrond van mijn woning. De plattegrond is een gefotografeede originele plattegrond uit het gemeentelijk achief waarbij ik met een tekenprogramma in rode lijnen geporbeerd heb de muren onder de vloer in te tekenen. Op sommige plekken weet ik niet zeker hoe deze precies lopen, voorral de muren in gebied met nr. #4, daar zouden de muren best anders dan getekend kunnen lopen. Maar ik heb nu slechts 2 vloerluiken gemaakt en kan rond #4 nog niet goed kijken onder de vloer. Ook heb ik in blauw de ventilatieopeningen / roosters ingetekend. Ook hier is 1 rooster dichtgesmeerd met cement, zie extra opmerkingen onder de foto.

Extra opmerkingen / toelichting:

* Bij nummer 1 zien jullie een ventilatierooster dan aan de buitenzijde dichtgesmeerd is. Dit zijn 3 bakstenen met gaatjes horizontaal naast elkaar, waarbij je de steen met gaatjes in de kelder wel ziet, maar buiten net boven de grond is dit dichtgesmeerd met cement. Ik vermroed omdat er wellicht in het verleden hemelwater naar binnen kon lopen?

* ruimte #7 is de kelder. Deze was toen wij het huis bezightigden vaak nat, ongeveer 5 cm water stond er in. Toen wij hier gingen wonen hebben wij dit water er uit gepompt en sindsdien hebben wij geen vocht meer in de kelder gehad! (weliswaarr was het sindsdien minder nat buiten) Deze ruimte is aan de binnenkant van de gemetselde muren dichtgesmeerd met (ik neem aan) cement. Ik twijfel of dit wel goed is want ik zou denken dat vocht in de muren (dat er makkelijk aan de buitenkant in kan trekken?) hoger moet opsteigen (tot daar waar de dragende vloerbalken er op liggen) om te verdampen? Ik zie bij 2 vloerbalken daar waar ze de keldermuur verlaten vochtplekken.

Vragen m.b.t de kelder:

  1. zou het goed zijn om de ventilatieroosters (de bakstenen met gaatjes) weer vrij te maken van cement (cement wegkappen aan bitenkant) in de kelderbuitenmuur, zodat er weer een luchtstroom kan ontstaan van luchtrooster #1 naar #8 via #10 en #9?

2. de keldermuren zijn dus dichtgesmeerd met grijze substantie, ik neem aan cement. Is dit damp-open? Zo nee, doe ik er dan goed aan dit weg te kappen? Hier onder zien jullie wat foto's van de kelder en het ventilatierooster dat is dichtgesmeerd bij de kelder:

hier onder een foto van de bakstenen met gaatjes die buiten zijn dichtgesmeerd: (#1)

hier ronder een foto van de keldermuur die dicht is gesmeerd. Zou dit cement kunnen zijn? En is dit wel wenselijk mbt ademend vermogen van de muur? De muur is aan de andere (buiten) kant niet dichtgesmeerd.

hier onder een foto van een dragende vloerbalk waar deze de keldermuur in gaat. Als je goed kijkt zie je bij de spijker een donkerdere kleur, hier is het hout vochtig.

Hier onder zie je de keldermuur met cement? en afbladderende lak. Zou deze lak net als het cement niet beter verwijderd kunnen worden omdat het hooguit uitdampen van vocht uit de muren bemoeilijkt?

hier onder zien jullie rechts de keldermuur aan de buitenzijde. Er zit een buis voor, die is van de septische tank die we ook nog hebben... Achterr deze buis zie je het dichtgesmeerde rooster. Ik weet helaas niet precies wat hier oorspronkelijk zat: een ventilatierooster, of een raampje.

hier onder het dichgesmeerde ventilatierooster? van dichtbij. Zou het goed zijn om het cement weer weg te kappen zodat er een ventilatiekanaal van voorzijde van woning naar achterzijde woning loopt voor een betere ventilatie onder het huis?

Ik heb nog veel meer vragen, maar ik denk dat deze post al veel vragen heeft. Hopelijk kunnen jullie mij verder helpen, want ik vind dit best complexe materie...

afbeelding van Keon
01/07/2020 - 20:28

1. zou het goed zijn om de ventilatieroosters (de bakstenen met gaatjes) weer vrij te maken van cement (cement wegkappen aan bitenkant) in de kelderbuitenmuur, zodat er weer een luchtstroom kan ontstaan van luchtrooster #1 naar #8 via #10 en #9?

Ja en nee, ventilatie van de kelderrumte is goed maar op voorwaarde dat je dat doet met geconditioneerde lucht, dat is met droge warme lucht. Daarvoor dien je een specifiek ventilatie-apparaat te kopen.

2. de keldermuren zijn dus dichtgesmeerd met grijze substantie, ik neem aan cement. Is dit damp-open? Zo nee, doe ik er dan goed aan dit weg te kappen? Hier onder zien jullie wat foto's van de kelder en het ventilatierooster dat is dichtgesmeerd bij de kelder...

Cement is redelijk dampopen maar de kristalstructuur ervan maakt toch dat het te lang vocht vasthoudt. Vocht uit de keldermuren houden, doe je best aan de buitenzijde. Aan de binnenzijde werk je dan alles af met dampopen materialen (steeds op basis van kalk).

Door die cementbezetting is het wel mogelijk dat het vocht hoger kan doorstijgen tot onder de houten draagbalken. De balkkoppen zal je eens moeten nakijken op houtrot. En als het kan, de balken opleggen op een strook DPC of EPDM zodat er geen vocht in de balk kan trekken.