Van elektrische verwarming en SWW naar ... ? | Ecobouwers.be

U bent hier

Van elektrische verwarming en SWW naar ... ?

28/01/2020 - 13:13

Beste,

Mijn partner en ik zijn eigenaar van een open woning (bouwjaar 93) in Vlaanderen die verwarmd wordt met elektrische verwarming en waarbij sanitair warm water wordt voorzien met een elektrische boiler. Het huis is 160m², waarvan living en keuken 50m² bedragen en 1 ruimte vormen waar momenteel 3 accumulatiekachels staan. Op de bovenverdieping zijn 3 kamers en een badkamer voorzien met gewone elektrische convectoren, maar deze kamers worden momenteel nog niet veel verwarmd. De zoldervloer en zijwanden van het dak zijn geïsoleerd, net zoals de spouwmuren. De vloer bestaat uit schuimbeton met tegels. De woonkamer beschikt over een inbouwhoutcassette. 

Wat is nu de meest ecologische (en ook rendabele) optie om het energieverbruik/kosten te beperken? Op welke kosten moet ik rekenen om deze omschakeling te kunnen maken? Zijn er premies die gebruikt kunnen worden? Welke werken zouden we zeker eerst moeten uitvoeren?

- plaatsen van zonnepanelen om de elektriciteitskosten te verminderen (dak is zuidgericht), terugdraaiende teller (15j)?
- plaatsen van pelletkachel om de benedenverdieping te verwarmen en gas aansluiting voor SWW?
- vloer uitbreken op benedenverdieping en vloerverwarming plaatsen op gasaansluiting/lucht-water warmtepomp? Gasaansluiting SWW?
- vloer behouden, lucht-lucht warmtepompen voor verwarming/gas voor SWW?
- nog andere opties? 

Mvg,

Pieter

17 Reacties

28/01/2020 - 17:05

Wat vragen:

 1. Welke verbouwingswerken staan er nog op het programma?
 2. Lopen jullie graag op blote voeten op die tegels?
 3. Is er een (kruip-) kelder?

PS: Dit topic al eens diagonaal doorgenomen?

28/01/2020 - 17:35

Beste Keon,

Dank voor je antwoord. Ik had het al eens half doorgenomen maar zal er nog eens goed doorgaan op zoek naar info.

De antwoorden op uw vragen:

1. Welke verbouwingswerken staan er nog op het programma? Buiten het uitbreken van een muur tussen keuken en woonruimte geen verbouwingswerken meer.
 2. Lopen jullie graag op blote voeten op die tegels? Hoeft niet noodzakelijk
 3. Is er een (kruip-) kelder? Niet aanwezig.

28/01/2020 - 18:12

Ramen en deuren zijn dan nog in prima staat... goede luchtdichting? Geen algemeen tochtgevoel in huis?

De laatste ontwikkeling qua renovatie is om maximaal te gaan voor wandverwarming van de buitenmuren, dat kan op zeer lage temp. (ca. 27°C) en geeft toch een heel goed comfort.
Nadeel is dat je wat plaats verliest (min. 5cm) en alles opnieuw moet pleisteren (liefst met leem).
Voordeel is weer dat je het systeem kan gebruiken om te koelen, eventueel via een apart circuit in het bovenste deel van de muren.

Vloerverwarming is dan alleen nog zinvol als je op dat vlak comforteisen hebt ("blote voeten").

Uw probleem wordt dan: hoe maak ik warm water op 27°C... dat kan met een WP of met een gasketel... en dat is een kwestie van terugverdieneffecten, evolutie elek.-prijzen (slimme meters!!), politiek beleid,... daar zijn aparte topics over ;-)

Als uw budget beperkt is, vallen WP'n al af... en is gas een goede keuze. Geeft ook meer gebruiksgemak dan een pelletkachel of -ketel.

Waarmee zijn de spouwmuren geïsoleerd? Buitengevel gewone baksteen, niet geverfd?

Wat dat schuimbeton betreft... is er een manier om te controleren of dat nog door en door droog is? Schuimbeton zuigt zichzelf graag vol water (capillair gedrag).

Wat SWW betreft... dat hangt ook een beetje van uw verbruik af... Baders? Langdurige douches?...

Vermits er al zware elektrische aansluitingen zijn, zijn elektrische doorstroomboilers icm. een zonneboilers misschien een (prijzige) optie. Maar alleen bij laag verbruik.

WP'n worden ook alsmaar beter... dus een WP is hier ook een (prijzige) optie.

28/01/2020 - 21:49

Keon wrote:

De laatste ontwikkeling qua renovatie is om maximaal te gaan voor wandverwarming van de buitenmuren, dat kan op zeer lage temp. (ca. 27°C) en geeft toch een heel goed comfort.

Het lijkt me nogal kort door de bocht om te stellen dat de laatste ontwikkeling zo is dat men volop zou gaan voor wandverwarming in buitenmuren !.Dat systeem bestaat al meer dan 10 jaar, maar echt doorgebroken is het nooit. En waar het al werd toegepast was het in vele gevallen in binnenmuren van bijvoorbeeld badkamers.

28/01/2020 - 21:53

charel wrote:

En waar het al werd toegepast was het in vele gevallen in binnenmuren van bijvoorbeeld badkamers.

Daarmee bewijs je net dat het nog een 10 jaar in zwang is... eerder 5 jaar (bijv. "Warm Bouwen" in Nederland).

28/01/2020 - 22:18

De principes van warmbouwen zijn helemaal anders dan de principes van wandverwarming.

28/01/2020 - 23:06

Soit, met wandverwarming (en - koeling) op een isolatieplaat heb je alle voordelen van binnenisolatie zonder de nadelen:

  • Geen risico op condensvorming tussen de isolatie en de bestaande muur.
  • Thermische onderbreking aan de muuraanzetten is geen must gezien de binnenisolatie.
  • Je kan volledig dampopen werken bijgebruik van houtvezel of riet als isolatie. Het teveel aan vocht in de leefruimte kan ook zo worden afgevoerd. Een compex ventilatiesysteem (Type D) is dan geen must meer.
  • Goede luchtdichting om een laag verbruik te bekomen, is dan minder kritisch.
  • Nachtafkoeling is geen nadeel omdat de binnenisolatie 's morgens een snellere respons geeft bij opendraaien van de verwarming.
  • Als je de bovenzijde van de muren vrij laat, kan in de zomer toch nog de massa meespelen om te koelen en anders doe je het volledig met de wandverwarming door het systeem om te keren (een geothermische WP is hier dan in zijn voordeel).
  • Werk je met water-buizen dan ben je onafhankelijk van de eigenlijke verwarmingsbron (ketel, WP, ...).

Voor een renovatie, zie ik niets dan voordelen... uitgezonderd de enkele cm's aan ruimteverlies. 

28/01/2020 - 23:29

Meten is weten; wat is je verbruik nu?

Walter

29/01/2020 - 08:56

Keon, ik denk dat je het wat te optimistisch inziet:

Thermische isolatie onderaan blijft sowieso even nuttig, een gebrek hieraan blijft even goed voor warmteverlies zorgen.

Je kan ook zonder wandverwarming dampopen bouwen.

Een ventilatiesysteem blijft even nuttig als in alle andere situatie's, dat staat hier volkomen los van.

Een goede luchtdichting: idem dito.

Nachtafkoeling zou sowieso onbelangrijk moeten zijn als de woning goed geisoleerd is.

Koeling zou ook bij een goed ontwerp ook niet nodig mogen zijn, want dat kost ook hier energie.

Werk je met waterbuizen dan ben je onafhankelijk van je ruimteverwarming: Dat is dan ook de bedoeling van de ontwerpers/promotors van het systeem "warmbouwen". Men gaat er dan van uit dat het verwarmen van de buitenmuren in de plaats komt van het isoleren ervan met die opmerking dat de benodigde energie quasi gratis energie moet zijn die ter plaatse wordt opgewekt. Twee systemen dus, het ene voor ruimteverwarming, het tweede voor muurverwarming.

En het besluit is dan: de ruimteverwarming gaat minder energie verbruiken. Tja !

29/01/2020 - 13:49

Charel,

Het gaat hier om een zeer beperkte renovatie... het ontwerp aanpassen tegen de zon of breekwerken voor een ventilatiesyteem zijn niet aan de orde.

Hetgeen ik voorstel is geen "één op één" implementatie van WarmBouwen maar van wandverwarming als hoofdverwarming zoals toegepast in het Polderhuis. Forumlid Luc Van Damme heeft dit ook toegepast in zijn renovatie. Eén verwarmingssysteem volstaat dus.
Maar de warmteopwekking (aanmaak warm water) scheid je best van de warmteverdeling (warmwater-slangen), dat is mijn punt.

29/01/2020 - 14:07

Beste ecobouwers,

Dank voor jullie antwoorden. Ik ga alvast na wat wandverwarming zou kunnen betekenen.

Ik probeer nog het een en ander te verduidelijken:

- Het huis is zeker niet luchtdicht. Er is wel dubbele beglazing, maar ramen en deuren zijn nog de oorspronkelijke uit jaren 90. Alles is wel dubbel glas, maar ongetwijfeld zijn deze voor moderne normen sterk achterhaald.
- De spouwmuren zijn volgens mij wel geïsoleerd omdat ik materiaal zie zitten in de spouwgaten. Wat het precies is weet ik niet. De buitengevel bestaat wel uit gewone baksteen, dus na-isolatie is er volgens mij niet. Via deze link kan u de doorsnede van het huis op plan zien.
- Wat betreft de vochtigheid van het schuimbeton, mogelijks kunnen we dit controleren wanneer we een van de muren gaan slopen.
- Wat betreft andere renovatiewerken, willen we wel graag een andere stijl vloer in de woonkamer en keuken. 
- We wonen nog niet in de woning en heb dus geen idee wat energiekosten zullen zijn, maar gezien we nu nog in de mogelijkheid zijn elders te wonen lijkt het ons wel interessant breek en kapwerken nu te doen. De EPC is 530, of de energieprestatie effetief zo slecht is weet ik niet, gezien accumulatieverwarming blijkbaar voor heel wat minpunten zorgt. De vorige eigenaar verhuurde de woning, waarbij huurders volgens hem maandelijks 250 euro elekriciteit betaalden (verwarming, elektriciteit en SWW), maar geen hout stookten.

30/01/2020 - 10:37

@ pieterc,

Als je een dragende muur uitbreekt, zoals deze van je keuken, moet je (wettelijk verplicht)  een architect raadplegen en je laten begeleiden. 

Ik zou van de gelegenheid gebruik maken om de architect en een EPB deskundige te laten analyseren wat er moet gebeuren. Zij zullen ondermeer kunnen vaststellen of de ramen wel gemonteerd zijn in de geïsoleerde spouw, zoals in uw doorsnedetekening te zien is. Meestal werd er in 1993 door de toenmalige raamplaatsers, dit niet op deze manier uitgevoerd en werden de ramen in de draagmuur gemonteeerd. Ook was het in die tijd de gewoonte om 1 of 2 cm witte isomo te gebruiken als isolatie. Dit is vandaag en zeker toekomstgericht, onvoldoende om uw warmteverlies minimaal te houden. Om dit warmteverlies te compenseren heb je dan ook een ruim bemeten verwarmingssysteem  op hoge t° nodig.

Ik zie ook op de doorsnedetekening dat je inpandige rolluikkasten hebt. Deze rolluiken zijn een bron van warmteverlies en zijn grote doorgeefluiken voor luchtverplaatsingen (... daar gaat de luchtdichtheid ....). 

Ook voor de aansluitingen van het dak met de rest van de woning, werd er in die tijd (1993) nog geen aandacht besteed aan isolatieaansluiting en aan luchtdichtheid. Ook dit is een pijnpunt voor koudebruggen en geluidsisolatie, en moet door een architect en een EPB deskundige worden geanalyseerd.

Ook is de vloerisolatie met lichtbeton typisch een zeer goede isolatie voor 1993, maar voldoet niet aan hedendaagse normen (comfort en EPB) en is dus zeker niet toekomstproof. 

Na deze analyse (maar dan gedaan door een professioneel) en de beslissingen die hieruit volgen, kan je pas beslissen welk afgiftesysteem je gaat gebruiken en welk type warmteaanmaak hierbij  past.

Ik heb mijn verbouwing (van 2010 tot 2012) anders aangepakt en heb eerst bepaald aan welke norm ik wil voldoen (in mijn geval LEW, maar kon evengoed passief zijn) en dan heb ik een architect gezocht die de uitdaging aanging, om dit te verwezenlijken. Daarna (in de ontwerpfase) heb ik ook nog beslist om de warmte aanmaak CO2 vrij te laten installeren en zo komt het dat ik vandaag al voldoe met een oud huis aan de normen van 2050. Door het op deze manier aan te pakken, kon ik ook alle mogelijke premies en combinatiepremies in de wacht slepen om tot een goed en betaalbaar resultaat te komen. Ik heb niet naar premies gewerkt, de premies zijn een gevolg van de energetische aanpak van de verbouwing.

Je kan ook kiezen voor enkel een visuele update, maar dan zal je later toch moeten een grondige energetische verbouwing incalculeren.

Aan u om  te kiezen welk soort aanpak je verkiest.

30/01/2020 - 13:04

Dank voor de vele tips! Hier kan ik mee aan de slag. 

30/01/2020 - 15:49

Een mogelijk plus punt is dat je huis goed geïsoleerd is omdat er elektrische verwarming is voorzien.
Maar omdat te weten zouden we zich moeten hebben op je verbruik. Heb je ergens de verbruikscijfers?
Zit je nu nog op een zuiver nachttarrief voor de accumulatiekachels?

01/02/2020 - 18:07

Inderdaad nog exclusief nachttarief. De verbruikscijfers heb ik niet, gezien we nog niet permanent in de woning verblijven. De 3 accumulatoren volledig opwarmen was 50 kw (exclusief nacht), maar ze kunnen ook overdag als gewone elektrische convectoren werken.

02/02/2020 - 09:52

Altijd jammer als je verbruik van vorige eigenaar niet kent.
Heb je nog niets van dit jaar ?

02/02/2020 - 23:37

Pieter, kan je ook eens de plattegrond van uw woning laten zien? Daar moet wat meer info op staan over de (originele) uitvoering van de spouwmuren...