De grote plafondverwarming zoektocht: zinvol of niet...wanneer wel? | Ecobouwers.be

U bent hier

De grote plafondverwarming zoektocht: zinvol of niet...wanneer wel?

01/01/2020 - 15:20

Dag allen,

Ik overweeg plafondverwarming. Zoals vaak blijkt het moeilijk objectieve informatie te vinden rond wat de voor- en nadelen hiervan zijn, dus open ik hier de discussie. Ik steek van wal met mijn eigen case en zal hieronder alle informatie die aangebracht wordt proberen centraliseren. 

Mijn uitnodiging aan u: voeg uw mening, kennis en bronnen toe die verrijkend kunnen zijn! Mijn eeuwige dank :) 

Waarom overweeg ik platfondverwarming? Omwille van de nadelen van vloerverwarming, gegeven mijn uitgangspunt:

  • Ik bouw houtskelet, lage energie-woning, S-peil = 26, chape voor inertie op GV en V1, vrij veel zuidramen. Mijn partner en ik willen graag parket leggen om esthetische redenen. 
  • De problemen hiermee:
    • Beperktere keuze in parket compatibel met VVW
    • Geen mogelijkheid om tapijten te leggen (zeker op parket met VVW, maar ook bij gewone VVW)
    • Trage werking, hoge inertie: de vloerverwarming ligt in de chape en geeft in eerste instantie conductief zijn warmte daar af en moet vervolgens door het parket. Het parket mag slechts zeer gradueel opgewarmd worden en oppervlaktetemperatuur chape mag niet >28° zijn. (zie bron W&A parket). Gevolg:
      • het geheel heeft responstijden van 4 tot 10u. Daar kan je eigenlijk geen deftig regelsysteem opzetten aangezien de buitenfluctuaties veel sneller kunnen variëren. Maar men zal u intussen wel een 'adaptieve modulerende warmtepomp' aansmeren tegelijk...dat wringt voor mij
      • geen nachtverlaging mogelijk, geen mogelijkheid tot eventjes 'boosten' wegens inertie en beperking oppervlakte temperatuur
      • je kan niet anders dan je thermostaat eind oktober op 21graden zetten en eind maart terug afleggen
    • Typisch scenario: vloerverwarming staat op, het wordt buiten ineens een pak warmer, binnen krijg je die warmte uit de chape niet kwijt

Welke voordelen zou plafondverwarming hebben? 

  • Vrije keuze van vloerbedekking
  • Minder warmte-afgifte naar grond onder gelijkvloerse vloer
  • Je kan probleemloos de toevoertemperatuur tijdelijk verhogen bij winterprik (bij vloerverwarming+parket moet je de parkettemperatuur onder 28° houden)
  • Inzetbaar als responsief koelplafond, veel efficiënter dan passieve koeling in de chape van je vloerverwarming
  • Ligt meer aan de oppervlakte: snellere warmteoverdracht maakt een veel responsiever systeem. Nachtverlagen of eens een weekje afleggen als je er niet bent, kan.
  • Zeer lage temperatuur afgifte mogelijk: 30 à 35° ipv 40° bij VVW => efficiëntere warmtepomp werking
  • Verkopers beweren dat de plafondwarmte 'natuurlijk' aanvoelt, de warmteoverdracht gebeurt voornamelijk via straling van boven af, net zoals bij de zon. 

Welke nadelen van plafondverwarming vrees ik te hebben?

  • "Stratificatie van luchtlagen" of in het Vlaams: je hoofd heeft (te) warm en je voeten vijf graden koeler (+ geen warme voeten). Hier hoor je vaak het argument 'warme lucht stijgt'.
    • Eerst knapte ik daarop af, maar ik las toch verder: Vloerverwarming warmt de koelste (onderste) luchtlagen eerst op, die dan beginnen stijgen naarmate ze warmer worden, wat convectie creërt. Plafondverwarming warmt de bovenste laag lucht op, die laag blijft gewoon hangen en de warmte-overdracht gebeurt daarna voornamelijke via straling. Echter: onduidelijk wat effect is van ventilatiesysteem hierop (die creëert sowieso veel convectie) 
    • Bij bioclina zeggen ze dat er geen probleem is, bij Variotherm zijn ze iets meer zelfkritisch over plafondverwarming :) 
  • Onduidelijkheid over impact op houtskelet structuur (gewelf dat 'warm staat') 
  • Onduidelijkheid over warmte-afgifte naar boven (naar gewelf isolatie en evt dampscherm)
  • Zeer onbekend in Vlaanderen, moeilijk leveranciers te vinden

Welke types overweeg ik op dit moment

Voilà, dat was het voorlopig: ik kijk uit naar jullie wijsheid en aanvullingen? Waarom zou jij dit wél of niet doen? Ken je leveranciers, andere mogelijkheden, argumenten pro en contra? Ik hoor het graag! 

PS: Mijn bedoeling is in dit topic te debatteren, maar tegelijk alle relevante opinies, voor- & nadelen, wetenschappelijke artikels en fora-topics te verzamelen. Via links zal ik dit openingstopic proberen uitbreiden met wat iedereen aanbrengt aan informatie: hier komt onze kennis samen! 

Bronnen: 

 

10 Reacties

02/01/2020 - 11:03

Ik moet even passen E26: hoeveel vermogen het je dan nodig om je woning te verwarmen? Dat moet altijd het startpunt zijn voor je ontwerp vannde verwarming.

In een correct geïsoleerde woning kom je met 30 graden water toe voor de vloerverwarming.
Je zal altijd hogere temperaturen nodig hebben bij plafondverwarming dan bij vloerverwarming (je moet immers de warmte kunnen naar beneden duwen wat tegennatuurlijk is: dus je moet vertrekken van een hogere temperatuur voor eenzelfde vermogen).
Sturing is altijd best op buitenvoeler niet op binnenvoeler. Dan moet je ook niet bang zijn van de vertraging.
4 tot 10 uur vertraging vloerverwarming: wie beweert dat; dat is wel extreem... en voor welke temperatuurstijging?
Nachtverlaging: je bouwt energiezuinig ; hoe stel je je dat voor? 's avonds open je de venster om het af te koelen? Als je woning correct geïsoleerd is, koelt het niet af als je de verwarming een nachtje uit laat; de woning zelf heeft dus een vertraging van 6-10 uur op het buitenklimaat... waarom wil je dan nachtverlaging? Of misschien ben je niet van plan correct te isoleren?

Parket, niet te dikke tapijten (waarom zouden die dik moeten zijn), kunnen best met vloerverwarming: ja de temperatuur van water vv moet wat hoger om de isolerende werking van parket en tapijt te compenseren voor eenzelfde vermogen. Maar dan zit je bij mijn beginopmerking: wat is je nodig vermogen? Dan kan je een schatting doen van een eventuele ontwerptemperatuur van de vv en die omwille van parket en tapijt aanpassen.

Walter

02/01/2020 - 13:03

Uw visie op vloerverwarming is eerder beperkt... er bestaan ook reactievere systemen (meestal als droogbouwsysteem). Kijk bijv. eens op de site van https://www.opal-systems.be/voordelen/

Voordeel van plafondverwarming is idd. het feit dat je er in de zomer mee kan koelen... Indien er veel kunststofisolatie in uw HSB zit, is de kans groot dat je dat zal nodig hebben.

In ruimtes met hoge plafonds - bijv. historische panden - is de optimale verwarming eerder plintverwarming op relatief hoge temperatuur (50°C) omdat zulke plinten dan de eerste meter van de muren en de eerste meter van de vloeren optimaal via straling kunnen verwarmen zodat die delen op hun beurt weer voor enige stralingswarmte zorgen (eerder inwerkend op het comfortgevoel).

Vergeet niet dat je in een leefruimte meestal al zittend vertoefd...

02/01/2020 - 14:14

Hallo hannes.de schrijver_1,

Je zit vol verwachtingen en goede bedoelingen, wat ik zeer appreciëer omdat je dan open staat voor kennis van anderen.

Vooraleer dieper in te gaan op je vraag over warmteafgiftesystemen via plafond, muur of vloer, wil ik eerst u doen nadenken over een aantal (neven)zaken in uw vraag.

Vroeger (tot ver in de 20ste eeuw) werden er huizen gebouwd zonder isolatie. En als er isolatie was, was dit zeker niet onder de vloer. Het is dan ook door de eeuwen heen de gewoonte geworden om de vloer te isoleren bovenop de vloerbedekking. Vandaar de uitvinding van tapijt tot kamerbreed tapijt. Ook konden muren geïsoleerd worden bovenop de muurafwerking vandaar ook de wandtapijten (soms ook kamerbreed) en de gewoonte om muren te bedekken met schilderijen (tot soms ook de volledige muuroppervlakte) die vanaf de middeleeuwen  hun intrede deden. Dit was bij uitstek ook de mogelijkheid om creativiteit en rijkdom ten toon te spreiden.

Echter zijn we nu aanbeland in de 21ste eeuw en maken we bij nieuwe huizen en bij renovaties gebruik van onze kennis om huizen te isoleren aan de buitenkant van de scheidingswanden met de aarde of de lucht. Met dit (nieuwe 21ste eeuws concept) zijn ook alle oppervlaktes van muren, vloeren en plafonds ongewild warmte opslag- en afgiftesystemen geworden. Hierdoor zijn (isolatie)bekledingen (hoe mooi en creatief ze ook zijn) meestal een probleem geworden voor de warmteverdeling en voor de energiehuishouding.

Hiermee heb ik mijn technisch standpunt over tapijten gedocumenteerd. 

Je spreekt in je uitleg over lange opwarmtijden van verwarming .... 

Een hedendaags ZLTV (Zeer Lage Temperatuur Verwarming) in een goed geïsoleerd huis werkt steeds op t°n van 25 °C tot max 35°C (afhankelijk van de buiten t°) en zijn zo berekend en geconfigureerd dat ze niet meer worden afgezet tijdens de volledige stookperiode (oktober tot maart). Dus de argumentatie van lange of korte opwarmingstijd in heel veel commerciële brochures, gaat zeker niet meer op voor de ambitie die jij hebt met je nieuwe woning. Bij goede passiefbouw is zelfs een structureel  verwarmingssysteem overbodig. Ook daar zijn we verhuisd naar de jaren 20 van de 21ste eeuw!

Een basisprincipe van warmte en warmtegevoel:

  1. Warmte stijgt, daarmee zal men best steeds vloerverwarming toepassen om te verwarmen en plafondkoeling toepassen om te koelen. Je akn ook het omgekeerde doen, maar dan gaat er veel energie verloren omdat je om te verwarmen met plafondverwarming de warmte naar beneden moet krijgen (anders heb je het subjectieve gevoel van koude handen en koude voeten) en omdat je met vloerverwarming de koelte van boven moet wegnemen (anders heb je nog steeds een warme neus, hoofd). Klimaatvloeren of klimaatplafonds (mooi woord ..., maar  zegt niets over de inhoud) zijn daarom een oplossing van de marketingafdelingen om de prijs van hun product te kunnen verantwoorden. Zij zullen u overtuigen (kunst van de marketing) dat hun systeem ook bruikbaar is voor andere dan de oorspronkelijke doeleinden, zonder uit te breiden of het systeem dan ook de meest economische oplossing in gebruik zal zijn. Dus iedere vloer- , muur- en plafondverwarming is een klimaatverwarmingssysteem die verdeling van koude en warmte mogelijk maakt.
  2. het koude/warmtegevoel wordt versterkt door luchtverplaatsing. Daarom is het nog belangrijker dan de focus op het warmtesysteem, dat je eerst alle aandacht legt op luchtdichtheid van je woning (dat er geen ongewenste luchtverplaatsingen zijn vanuit kieren en spleten) en dat je alle aandacht besteedt aan een goede ventilatie met luchtverplaatsingen naar het plafond toe, zodat je er weinig last van hebt.

Dan kunnen we het nu hebben over je verwarming.

Als je met ZLTV (25°c tot 35°C) werkt heb je grote afgifteoppervlakten nodig, dit betekent dat je oppervlakte nodig hebt ter grote van een vloer, een muur, een plafond of zelfs een combinatie van deze elementen.

De legafstand van je leidingen wordt berekend door een studiebureau en ligt meestal  tussen 5 en 10 cm voor ZLTV toepassingen. Deze legafstand zal voldoende flexibiliteit in de t° afgifte toelaten, zelfs bij deze lage t°n.

Vloerverwarming moet niet altijd in de chape (natte vloerverwarming) liggen, maar kan ook onder een platensysteem (droge vloerverwarming) van bvb Fermacell liggen wat de flexibilitiet in warmteafgifte nog zal  verbeteren. De weerstand van de bovenlaag (vloer) zal natuurlijk veranderen volgens de geleidbaarheid van de vloerbekleding. Maar geen enkele vloer zal minder vermogen afgeven dan een andere vloersamenstelling, ten hoogste zal de vloer met de minste geleidbaarheid de flexibiliteit van de warmte afgifte verminderen. Natuurlijk zal een volledig isolerende toplaag er niet voor zorgen dat de warmte snel en volledig kunnen gebruikt worden op de plaatsen waar je het verwacht (de toegevoerde warmte zal proberen te ontsnappen via de onderkant en via de zijkanten van de vloersamenstelling = de warmte zal ontsnappen via de gemakkelijkste  weg).

Muurverwarming is van hetzelfde principe als vloerverwarming. Men heeft natte muurverwarming, waar de buizen worden ingebed in de plaasterafwerking van de muur en men heeft droge muurverwarming, waar de leidingen in een geïsoleerd bed liggen en waar de bovenkant wordt afgedekt door bvb. een Fermacellplaat of ik heb zelf een gewone gipskartonplaat toegepast in mijn badkamer (douche) waar een tegel (als accumulator en warmteverdeler) werd opgekleefd. Dit werkt ook perfect. Ik heb hierdoor een fantastisch verwarmde inloopdouche gecreëerd en door een eenvoudige handdoekhanger tegen de betegelde verwarmde muur (buiten de douche natuurlijk) te bevestigen (opgepast voor de leidingafstanden), heb ik een zeer goedkope en effectieve handdoekdroger gecreëerd in de badkamer.

Ik heb bvb gekozen voor vloerverwarming op de leefverdieping en gekozen voor muurverwarming op de slaapverdieping (waar ook de badkamer is). Ik heb ook muurverwarming in alle toiletten, zodat de extractie van de ventilatielucht (natte ruimte) steeds voldoende energie bevat om de WTW (Warmte Terug Winning) van de ventilatie altijd optimaal te laten werken. 

Dus ik heb je heel wat stof gegeven om over na te denken, heel wat stof gegeven om verder te onderzoeken.

Ik wens je alle succes bij de planning van je nieuwe huis. 

06/03/2020 - 12:42

Wij overwegen ook plafondverwarming in onze renovatie. Ben je er ondertussen al uit of je het gaat instaleren? Of nog beter, heb je het al geïnstalleerd en kan je ervaringen delen? 

09/03/2020 - 23:29

@allen dank voor jullie inzichten en opinies

@Katrien: ik ben er nog niet uit. De uitdaging ligt er hem in partners te vinden die het willen doen. De bedrijven waarnaar ik verwijs werken liefst via partners ipv rechtstreeks naar (eco)bouwheren. Qua info en achtergrond is er wel veel te vinden rond het variotherm product op de website van het oostenrijkse moederbedrijf. Ook qua prijs-indicatie moet ik nog offertes krijgen, ik hoop die binnenkort binnen te hebben. 

Als je renoveert is voor jou zeker een vraag of je wil gaan voor platen of voor ingepleisterde oplossingen. Ik richt me nu vooral op droogbouw platen gezien mijn Houtskelet. Maar bij renovatie in een klassieke bouw zou ik vermoedelijk voor een ingepleisterde oplossing gaan. 

10/03/2020 - 13:33

@hannes Bedankt voor de feedback. Wij zijn ook nog steeds in de onderzoeksfase. Wij kijken momenteel naar de droogplaten van Argillatherm. Als je leest heeft dit systeem enkel voordelen, maar wij willen hier natuurlijk met een kritische blik naar kijken. 

10/03/2020 - 15:58

Beste Katrien,

Dat is interessant, ik zag die klei-oplossing liggen op batibouw maar besteedde er weinig aandacht aan. Je prikkelt me nu om er toch over na te denken:

  • Het leek me een zwaar materiaal, in houtskelet-vorm te bekijken of dat extra gewicht relevant is voor de structuur
  • ik had ook de indruk dat dit geen droogbouwsysteem is maar in feite nog een overpleistering met klei/leem/... vraagt.
  • ik vraag me af of de overgangsweerstand tussen klei en leidingen niet eerder hoog is omdat de klei daar toch niet super nauw op de leidingen lijkt aan te sluiten. De afgiftewattages liggen 10 à 20W/m² lager dan bv de variotherm panelen. 
  • Anderzijds lijkt het wel heel low-tech, is de kost daarom mogelijks lager dan andere oplossingen...dat speelt uiteraard ook mee
  • Je hebt geen koppelingen tussen de leidingen, wat een voordeel is

Jij spreekt echter over droogbouwpanelen: heb je daar al meer info over die je kan delen in dit topic? De Engelse website geeft slechts beperkt informatie. 

10/03/2020 - 16:07

Dag Hannes, 

Ik ben zeker niet technisch geschoold, dus ik ga geen uitspraken doen over werking ed. Ik dacht dat je dit droogbouwpanelen noemde omdat je ze kant en klaar tegen het plafond bevestigde. Je moet ze inderdaad nog wel met leembepleistering afwerken. Ik heb gebeld met iemand die ze had geïnstalleerd en die mensen waren zo enthousiast dat ik je bijna niet meer kan twijfelen. Ook de koeling in de zomer zou fantastisch werken. Het enige nadeel dat die persoon kon bedenken was de kostprijs (nog steeds veel duurder dan klassieke vloerverwarming), maar volgens hem woog dat echt niet op tegen de talrijke voordelen. 

23/03/2020 - 17:35

Beste Luc,

Heeft u merken/links/informatie over die muurverwarming in droogbouwsysteem die u als ik het goed lees in de douche etc heeft toegepast? Dank, 

28/03/2020 - 18:04

Beste Hannes,

Ik heb de isolatieplaten en de warmtegeleidingslamellen van uponor ( https://www.cv-compleet.nl/Uponor-Sicus-droogbouw-vloerverwarming en https://www.uponor.be/nl-be/producten/wandinstallatie/siccus-wand-droogb... ) toegepast en de verwarmingsbuizen van Begetube gebruikt. Daarop heb ik de groene Gyproc voor badkamers gebruikt en dan normaal  afgewerkt en bezet met een tegel.

Voor alle duidelijkheid het gaat hier om lichte scheidingswanden volledig opgetrokken met aluminium (gyproc) profielen, zie hieronder de foto's van de opbouw (alle foto's zijn 7 jaar geleden gemaakt).

Uiteindelijk, is het merk dat je gebruikt onbelangrijk, hetgeen wat echt belangrijk is dat je een ondergrond hebt (hier witte isolatie) waar je de warmtegeleidingslamellen (zeer belangrijk voor de warmte overdracht) in kan vastdrukken en waar de leiding in gelegd en vastgehouden wordt. De afwerkingslaag (bij mij Gyproc) moet goed vast aansluiten op de lamellen (zeer belangrijk). Ik heb dit laatste bereikt doordat de groene pannelatten (waar de gyproc wordt op bevestigd) 2 mm minder dik waren dan de isolatieplaten. Op de Gyproc heb ik rechtstreeks laten tegelen en het zijn deze tegels die in de douche de warmte accumuleren en afgeven.

Je kan de Gyproc vervangen door een beter accumulerend materiaal (zoals Fermacell), maar dan zal er een iets grotere vertraging optreden in de warmte-afgifte (warmte wordt eerst in het accumulerend materiaal opgeslagen en verdeeld , voor ze kan afgegeven worden). Ik heb gekozen voor directe geleiding en dus voor relatief dun en licht materiaal, wat uiteindelijk Gyproc is. Maar voor normale muurverwarmingstoepassingen kan je beter accumulerend materiaal gebruiken zoals Fermacell. Maar zoals je hier ziet, Gyproc gaat ook.