buiten gevelisolatie | Ecobouwers.be

U bent hier

buiten gevelisolatie

18/03/2019 - 22:49

Allen,

Mijn vriending en ik wonen in een rijhuis (bouwjaar 1908, volle muren 29cm dik) in de stad(stadsgrens) en wij willen onze woning energetisch verbeteren. We willen dit gefaseeerd doen in de loop van een aantal jaren en we zouden willen beginnen met nieuwe ramen in de voorgevel en de voorgevel ineens isoleren. Ramen, zijn redelijk versleten en aantal ramen sluiten niet goed meer af, wegens krom getrokken.

Nu is dus de vraag, welk isolatie materiaal? Kwa opbouw zijn we wegens bouwvoorschriften beperkt tot 14cm dikte. Dit betekent dus pakweg 12cm isolatie.

Ik had al eens gezocht naar ecologische materialen als gevelisolatie, houtwolplaten zoals Pavatex Pavawall, maar vergeleken met andere isolatiematerialen is de lambda waarde toch een stuk minder.
Daarnaast was ik materiaal Biofoam tegengekomen, een biologische soort EPS-isolatie. Ik heb die fabrikant gecontacteerd, maar ze zeiden mijn dat ze jammer genoeg momenteel niet voldoende grondstoffen produceren om er isolatiematerialen mee te vervaardigen.

Ander alternatief, dat mij nog ok leek is RESOL, is dan wel synthetisch, maar zou wel volledig gerecycleerd kunnen worden.

Wat zijn jullie gedachten?

 

Alvast bedankt.

RonnyR

24 Reacties

19/03/2019 - 02:02
  • Hoe breed zijn uw gevels?
  • Hebben de buren ook aan de buitenzijde geïsoleerd?
  • Gevels hebben geen karakter die de moeite zijn om te bewaren?
  • Is uw dak al geïsoleerd?
  • Heb je last van vochtige muuraanzetten?
  • Hoe hoog zijn uw plafonds?
19/03/2019 - 12:56

- Gevelbreedte is +-5,2m .
- gevels van de buren zijn niet geisoleerd
- het karakter van de gevel zal grotendeels bewaard blijven omdat de positie en grootte van de ramen en deuren niet zal veranderen. Het is geen beschermd pand of gevel, zover ik weet.
- dak is ooit door de vorige eigenaar (max 10 jaar geleden) van nieuwe pannen voorzien en is toen ook geisoleerd. Dit is minimaal geisoleerd. In de toekomst zou ik het dak, samen met een renovatie van de bovenste verdieping onder het dak nog eens opnieuw willen aanpakken en dan isoleren met bv een cm of 30 cellulose.
- geen vochtproblemen
- plafonds zijn +-3m hoog

Merci!

20/03/2019 - 21:08

Ik vraag me ernstig af of het in dit geval wel de moeite gaat lonen.

Typisch bij een rijwoning is dat voor- en achtergevel maar half zo breed zijn als de zijmuren. De voor-en achtergevel vertegenwoordigen dus slechts 1/3 van de totale buitenwanden. Twee derde van de buitenschil heeft geen isolatie meer nodig want zijn in feite te beschouwen als binnenmuren.

Vervolgens moet je ook nog rekenen dat in gelijkaardige situaties meestal de halve oppervlakte van voor- en achtergevel in beslag genomen wordt door ramen en deuren.

Blijft nog te isoleren de helft van 1/3 der  muren, dus slechts 1/6 van de totale ommuring van de woning.

En dan moet je nog verschillende dingen in rekening brengen:

- over gans de hoogte links en rechts, aan voor- en achtergevel heb je een koudebrug in het geval dat de gevels van de buren niet worden geisoleerd. Hierdoor zal die isolatie een groot deel van zijn effect verliezen.

- de muren zijn 29 cm dik en hebben op zich ook al een zekere isolatiewaarde.

- de toegestane isolatiedikte heeft ook zijn beperking.

Het gaat dus over een niet erg efficiente isolatie van slechts 1/6 van de muren.

20/03/2019 - 21:29

Dag Charel,

Merci voor de uitleg.
Ik zou op korte termijn de voorgevel willen isoleren, samen met het vervangen van de ramen. Maar op de iets langere termijn wil ik ook de rest van de woning aanpakken.

Het was eigenlijk de bedoeling dat we op dit moment al bezig waren met een gedegen renovatie van de woning. De bedoeling was ook om het merendeel van die werken zelf, samen met mijn vader (bouwvakker), uit te voeren. Maar omwille van medische redenen (burnout gehad en hernia in onderrug) ga ik dat de eerste jaren niet kunnen doen.

Daarom zou ik ondertussen wel die voorgevel al willen isoleren en de ramen vervangen, omdat die ramen eigenlijk het meest dringend zijn. En de andere zaken, achtergevel, koude bruggen aanpakken aan muren grenzend met de buren, daken, gefaseerd doen de komende 10 jaar als we bepaalde delen van de binnenruimten mee gaan renoveren.
Langs binnen isoleren gaat naar koudebruggen toe waarschijnlijk nog meer problemen geven. En de koudebruggen kunnen in de toekomst wel verder aangepakt worden als we de rest van de woning renoveren, zou ik denken, niet?

Het huis beter isoleren zou ik ook willen doen, met in het achterhoofd de doelstelling van de Vlaamse overheid/Europa om tegen 2040-2050 het merendeel van het woningenbestand energieneutraal te maken. Dus in de nabije toekomst zullen hier zeer waarschijnlijk verplichtingen voor komen.

Dus samengevat, doordat ik momenteel niet instaat ben om een grote (energetische) renovatie zelf uit te voeren, zou ik dit dus graag gefaseerd willen doen, te beginnen met de voorgevel en de ramen/voordeur. En dus ook mijn vraag welk isolatiemateriaal te gebruiken.

21/03/2019 - 08:55

Beste Ronny R.,

Het is heel positief dat je een plan van aanpak hebt met visie op de toekomst.

Je buren zullen mettertijd ook moeten isoleren, waardoor jouw huidige investering in de toekomst nog meer zal renderen. Er zijn wel een aantal aandachtspunten bij deze vernieuwing van voorgevel en vensters.

Het voornaamste aandachtspunt is dat je je nieuwe ramen en deuren naar voren (buiten) brengt zodat ze in de isolatieschil terecht komen. Dit heeft het meeste effect op het verminderen van uw warmteverliezen van uw huis. Hierdoor zal je volop kunnen gebruik maken van het accumulatievermogen van je muren (geen verlies van van opgeslagen warmte uit uw muren naar uw ramen en deuren). De gevelisolatie moet dan ook nauw aangesloten worden met de ramen en deuren en je kan best ook een dichtingsband  voor de luchtdichtheid inplannen om te verhinderen dat er luchtbewegingen ontstaan rond die aansluitingen van uw ramen en deuren. Dit laatste zal zorgen voor een hoger comfortgevoel waardoor de ingestelde t° op uw thermostaat kan zakken en waardoor er nog eens bespaard wordt. Je moet wel mettertijd (als ook de achtergevel wordt geïsoleerd) een D-ventilatie voorzien in je huis, omdat de intern geproduceerde vocht anders ook niet meer weg kan en je dus schimmels zal veroorzaken.

Wat gevelisolatie betreft heb ik goede ervaring met crépi op isolatie. Tegenwoordig kan men al Resol (lambda 0.021 W/mK) isolatie gebruiken als ondergrond voor de crépi. Deze isolatie is volgens mij de meest ecologisch verantwoorde isolatie van het chemische isolatie aanbod. Maar het blijft een chemisch bewerkt product, maar is wel zeer goed recycleerbaar en is daarbij ook heel brandwerend. Een aandachtspunt met plaatisolatie is dat je gevel eerst vlak moet zijn wil je de beste effecten bekomen van de isolatie. Hiervoor is meestal een voorbehandeling (vlak pleisteren) van de gevel nodig of je kan ook eerst een dunne laag zachte isolatie tegen de gevel zetten (om lucht bewegingen aan voegen, uit stekende stenen, ... te verhinderen) en daarop de harde platen bevestigen.

Tot daar de kern van mijn ervaringen en er zullen nog anderen zijn met misschien nog betere ideeën, beter aangepast ideeën op dit forum.

22/03/2019 - 17:22

charel wrote:

- over gans de hoogte links en rechts, aan voor- en achtergevel heb je een koudebrug in het geval dat de gevels van de buren niet worden geisoleerd. Hierdoor zal die isolatie een groot deel van zijn effect verliezen.

- de muren zijn 29 cm dik en hebben op zich ook al een zekere isolatiewaarde.

het is het een of het andere: ofwel heeft de gevel nauwelijk isolatiewaarde en is er idd een koudebrug; ofwel heeft die een zekere isolatie waarde en is er geen/weinig koudebrug ;-).

Deze koudebrug kan je bv beperken door aan de aansluiting een deel van de steen weg te halen en door isolatie te vervangen.  Al blijft de koudebrug beperkt als de buren hun huis verwarmen.  

22/03/2019 - 17:27

het lijkt me het ideale moment de isolatie te plaatsen.   

Staat je niet veel blind op welke isolatie; allemaal besparen ze in een toekomst een veelvoud van de nodige productie voor de isolatie zelf.  Zolang je PUR maar links laat ;-).

Nog een opmerking: vergeet de fundering onder de grond niet mee te isoleren.  Die koudebrug moet zoveel mogelijk weggenomen worden.  En kijk nog eens na hoe de vloer gaat isoleren.

Walter

22/03/2019 - 17:40

walter-8 wrote:

charel wrote:

- over gans de hoogte links en rechts, aan voor- en achtergevel heb je een koudebrug in het geval dat de gevels van de buren niet worden geisoleerd. Hierdoor zal die isolatie een groot deel van zijn effect verliezen.

- de muren zijn 29 cm dik en hebben op zich ook al een zekere isolatiewaarde.

het is het een of het andere: ofwel heeft de gevel nauwelijk isolatiewaarde en is er idd een koudebrug; ofwel heeft die een zekere isolatie waarde en is er geen/weinig koudebrug ;-).

Deze koudebrug kan je bv beperken door aan de aansluiting een deel van de steen weg te halen en door isolatie te vervangen.  Al blijft de koudebrug beperkt als de buren hun huis verwarmen.  

Walter, ik bedoel het volgende:

Isolatie heeft altijd een een isolerend effect, maar niet altijd  overal evenveel.

In het geval je bijvoorbeeld een massieve muur van 30 cm isoleert heeft dat minder meerwaarde dan indien je dat doet bij een muur van 15 cm. Vandaar die zekere isolatiewaarde van 30 cm muur.

Een koudebrug geeft altijd een minderwaarde aan de totale isolatie maar ook daar is het minder erg bij een muur van 30 dan bij een van 15 cm.

Enfin, zuiver energetisch gezien is elke isolatie een verbetering, soms een grote maar soms slechts een kleine.

Economisch gezien echter is er een grens aan het voordeel ervan, en volgens mij zit je hier dicht tegen die grens.

22/03/2019 - 17:47

Ik heb 20 jaar geleden een paar jaren in een gelijkaardige woning gewoond; ik kan uit ervaring zeggen dat zeker de moeite is om te doen.
Ik zie het economisch anders; je hebt nu een huis en geld; investeer je het geld in de isolatie het je bv binnen 15 jaar het huis en de isolatie en heb je 15 jaar minder energie verbruikt en vooral veel comfortabeler gewoont. Investeer je de isolatie niet heb je binnen 15 jaar een huis dat nog geïsoleerd moet worden en 15 jaar gewoond in een mibder comfortabele woning. Omdat er weinig kapitaalsvernietiging is investeren in isolatie bijna altijd zinvol.

Voor mij is de enige economische vraag enkel of je de woning beter helemaal afbreekt of renoveert.

22/03/2019 - 17:58

Je hebt zeker een punt Walter. Als je vind dat er nog een toekomst is voor de woning dan is die isolatie een goed idee, zelfs al zou je in dit geval misschien niet op een terugverdieneffect binnen de 20 jaar kunnen rekenen.

Ik ben overtuigd.

27/03/2019 - 01:43

RonnyR wrote:

Ik zou op korte termijn de voorgevel willen isoleren, samen met het vervangen van de ramen. Maar op de iets langere termijn wil ik ook de rest van de woning aanpakken.

Daarom zou ik ondertussen wel die voorgevel al willen isoleren en de ramen vervangen, omdat die ramen eigenlijk het meest dringend zijn. 

Met oude panden moet je altijd beginnen met een "inventaris" van de tochtgaten. Tocht moet je omzetten in gecontroleerde ventilatie en dat lukt beter als de woning luchtdichter is. De belangrijkste factor bij het plaatsen van nieuwe ramen is dus de luchtdichte afwerking.

En omdat warme lucht stijgt, begin je eigenlijk best bovenaan met uw verdere luchtdichting en isolatie. Hoe luchtdicht is uw onderdak en dakafwerking?

Uw muren zijn vrij dik, dus isoleren gaat niet veel effect hebben plus met uw beperkte gevelbreedte blijft er weinig muur over om te isoleren. Er zijn niet alleen de koudebruggen met de buren maar ook die aan de dagkanten van de raam- en deuropeningen en dan nog deze van de funderingsmuren en de gevelbekroning (kroonlijst).

Het is beter te investeren in een aangepast verwarmingssysteem, bijv. plintverwarming of temperierung. Hier alvast wat inspiratie: http://www.temperierung.net/temperierung/energetische-geb%C3%A4udesanier...

RonnyR wrote:

Het huis beter isoleren zou ik ook willen doen, met in het achterhoofd de doelstelling van de Vlaamse overheid/Europa om tegen 2040-2050 het merendeel van het woningenbestand energieneutraal te maken. Dus in de nabije toekomst zullen hier zeer waarschijnlijk verplichtingen voor komen.

Het Vlaamse streefdoel voor 2050 is (totnogtoe) dat iedere woning niet meer dan 100kWh/(jaar.m²) verbruikt voor verwarming... ik zou zeggen, kijk eerst eens waar je momenteel staat...

27/03/2019 - 08:17

Muurverwarming zoals in de hierboven meegegeven link kan door de verwarming van de muren het comfort misschien ten goede komen, maar energetisch bereik je wel het tegenovergestelde van wat de bedoeling was, een energiebesparing.

Je zal wellicht begrijpen dat bij de rechtstreekse opwarming van een ongeisoleerde massieve buitenwand er niet enkel naar binnen warmte zal worden uitgestraald maar ook enorm veel naar buiten toe.

Wat me in die link ook opvalt is dat men blanke koperen buizen onbeschermd in de muren en de pleister verwerkt. Ik zou dat voorbeeld zeker niet volgen omdat binnen de kortste keren het koper zal worden aangetast. Daarenboven lijkt mij dit systeem een garantie op barsten in de pleisterlaag.

Maar vooral niet doen omwille van het grote warmteverlies ! 

27/03/2019 - 09:57

Keon,

De norm voor 2050 wordt idd 100kWh/m2 jaar.
Momenteel zitten wij aan +200kWh/m2 jaar.
Ik ken deze normen ondertussen, want ik ben de opleiding aan het volgen die de Vlaamse overheid voor deze doelstelling in het leven heeft geroepen. Alleen, kwa materiaalkeuze, petrochemisch (zoals resol) of natuurlijk (zoals pavatex platen), wordt er weinig verteld.

Ivm eerst het dak isoleren. Ik had hierboven al uitgelegd waarom ik het dak nu niet wil aanpakken en waarom ik wel eerst de voorgevel en de ramen en deur daar wil aanpakken.

Een aangepast verwarmingssysteem, vloerverwarming of andere, ga ik pas uitvoeren als ik de rest van de woning ga renoveren.
Dit staat omwille van persoonlijke redenen, zoals ik hierboven al schreef de eerste jaren niet op de agenda.

Dagkanten van ramen en deur, dat was sowieso al de bedoeling om deze mee te pakken.

Mijn initiele vraag is en blijft: loont het ecologisch gezien om mijn gevel met resol te isoleren (omwille van de veel betere isolatiewaarde) ipv een natuurlijk materiaal zoals pavatex?

Groeten

27/03/2019 - 15:48

Ronny,

Als je toch wil isoleren, dan zou ik gezien de onvermijdelijke koudebruggen vanwege uw buren, de funderingen en de dakbekroning, eerder opteren voor binnenisolatie. Zeker als er geen houten vloerbalken in uw buitengevels zijn opgelegd.

Als uw buitengevel in de winter een streep zon ontvangen en niet werden geïmpregneerd (hydrofobering) hoef je zelfs geen angst te hebben voor condensvorming tussen isolatie en bestaande muur. Je kan dan rustig houtvezelplaten gebruiken zonder dampremmende binnenafwerking. In dit topic hebben we dat al eens besproken: https://www.ecobouwers.be/forum/renovatie-woning-met-beschermde-gevel-is...

De resterende koudebruggen die overblijven (aansluitingen binnenmuur aan de buitenmuur) kan je dan perfect counteren met temperierung/plintverwarming in die hoeken.

Voordeel van binnenisolatie is dat je niet eens zo dik hoeft te isoleren om hetzelfde effect te hebben...4cm is voldoende.

Nadeel van binnenisolatie is wel dat je in de zomer een deel van uw thermische massa kwijt bent om de binnentemp wat langer laag te houden.

Staar u voor het overige niet blind op het EPC-verhaal... men kijkt daarin enkel naar de u-waarde van de muren (e.a.) en niet naar de totale thermische capaciteit (massa!) en hygrische eigenschappen van de muren.

Daarbij wordt bij de opmaak van een EPC niet eens een blowerdoor-test uitgevoerd... je mag de beste isolatie van de wereld hebben, als uw huis zo lek is als een zeef, helpt dat niet.

Het 2050-gebeuren geef ik nog het voordeel van de twijfel... als men gaat kijken naar het werkelijke verbruik is het OK, gaat men zich baseren op het EPC-certificaat, dan wordt het een klucht bovenop klucht.

PS 1: Bekijk in dat andere topic zeker eens de resultaten van die Oostenrijkse test met plintverwarming... als je met hoge plafonds zit, kan dit spectaculiere besparingen opleveren... zij kwamen uit op 50%(!).

PS 2: Qua isolatiematerialen zijn er vandaag de dag voldoende bio-ecologische alternatieven (en er komen er steeds meer op de markt) zodat je niet eens naar de petro-chemische produkten hoeft te kijken.

27/03/2019 - 15:40

Beste Ronny R.,

De norm naar 2050 is inderdaad maximum 100 kWh/m². Maar dit is wel het absolute maximum. Als je tegen 100 kWh/m² verwarmt heb je nog steeds 10 keer meer energie nodig dan een huis gebouwd volgens de Duitse passiefnorm van 10 kWh/m² of 6.66 keer meer dan een huis verbouwd volgens de huidige Brusselse (gewest) maxium bouw- en verbouwingsnorm van 15 kWh/m². Een Laag-energiewoning in het Vlaams gewest heeft nu de maximum norm van 30 kWh/m². In 2050 zal je huis met 100 kWh/m² behoren tot de slechtst geïsoleerde en de meest energie intensieve woningen op dat ogenblik met alle gevolgen van dien voor de verkoopwaarde. Dus de norm die je jezelf nu oplegt moet veel beter zijn dan deze 100 kWh/m².

Een manier om te geraken aan een huis dat 2050 proof is, is jouw wijze van aanpak. Jij begint aan de gevel om dat je deze nu toch moet aanpakken. Je isoleert de gevel en gaat al de nieuwe ramen plaatsen (hier is budget voor). Het direct resultaat zal niet een voorafspiegeling zijn van het eindresultaat, maar zal wel volledig passen in uw stappenplan en verhinderen dat er later nog eens zal moeten geïnvesteerd worden in deze gevel. Doe het daarom goed en voorzie de mogelijke aansluitingen met de dakisolatie. Zelfs als je buren nu nog niet hetzelfde doen als jij, heeft het toch zin. 

Als je zo'n massieve muur (30 cm) goed isoleert, heeft dit als voordeel dat je de accumulatiecapaciteit van deze massa ook volledig kan gebruiken/benutten. Dit betekent in de zomer wordt de koelte behouden en in de winter zal de warmte behouden worden. Daarom is een massieve dikke muur langs buiten isoleren (met een juiste plaatsing van ramen en deuren) steeds een meerwaarde.

Het gebruik van resolschuim geeft volgens mij het beste resultaat naar isolatie toe en is volgens mij ook ecologisch een aanvaardbare lange termijn oplossing. 

In tegenstelling met anderen in deze discussie, ben ik wel de mening toegedaan

  • dat er nog veel te halen valt met isolatie en luchtdichtheid.
  • dat EPC en EPB simulaties u wel kunnen helpen om de juiste beslissingen te nemen.
  • dat massa en energie opslaan in deze massa, er wel toe doet om het comfort te bepalen en te verhogen.
  • dat EPC wel een toegevoegde waarde is om uw toekomstig verbruik af te toetsen. 

Wat verwarming betreft: Om een in de toekomst betaalbare warmteaanmaak te hebben, ben je best om steeds te zoeken naar een lage temperatuur warmteaanmaak. Hiervoor heb je dan ook een lage t° afgiftesysteem nodig. Een plintverwarming of een temperverwarming behoort niet tot een lage t° afgiftesysteem omdat de afgifteoppervlakte te klein is om met lage t°n veel vermogen over te brengen en je dus hogere t°n (60°C en meer) nodig hebt. De weinige overblijvende afgiftesysteem zijn muur- of vloerverwarming (grote afgifteoppervlaktes maken t°n mogelijk van 25°c tot 35°C), overbemeten (maken afgite t°n mogelijk van 35°c tot 48°C) radiatoren en/of radiatoren (maken afgite t°n mogelijk van 35°c tot 48°C) met ingebouwde gestuurde ventilatie om de energie afgifte te sturen en te versnellen. 

27/03/2019 - 16:28

Keon,

Ge spreekt uzelf wel een beetje tegen. In het begin van uw commentaar zegt ge dat ik best langs binnen isoleer. Een beetje verder dat ik me niet moet blindstaren op epc/e-peil omdat dit geen rekening houdt met thermische massa/inertie.
Maar als ik langs binnen isoleer, ben ik die thermische massa sowieso grotendeels kwijt.

Mijn idee om de gevel langs buiten te isoleren heb ik net om die thermische massa zoveel mogelijk te kunnen behouden. En omdat ik buitengevelisolatie makkelijker kan combineren met het vervangen van de ramen in die gevel.
Langs binnen isoleren is momenteel ook geen optie, omdat ik de binnenrenovatie om persoonlijke redenen binnen x-aantal jaren pas ga doen.

De voorgevel is een noord gevel, krijgt dus amper zon.

Het epc is idd niet perfect, verre van zelfs, dat weet ik ook. Maar het is wel de enige min of meer objectieve manier om de energieprestatie van woningen met elkaar te vergelijken en om normen op te leggen.
Het epc, of toch de normen waaraan woningen zullen moeten voldoen zullen de komende jaren ook nog strenger en strenger worden. Het epc, of hoe men naar een woning kijkt is dan ook een evoluerend gegeven, geen statisch.

En ja ik weet dat ik niet enkel naar petrochemische isolatiematerialen moet kijken.
Ik heb resol hier aangehaald omdat het nagenoeg dubnel zo goednisoleerd als houtvezelplaten en aangezien ik maar 12cm langs buiten tegen mijn gevel kan plaatsen.

De rest van de woning, zal in de toekomst sowieso met houtvezelplaten of scellulose geisoleerd worden.
Alleen bij de voorgevel vind ik het een lastige keuze gezien de beperking kwa dikte. Resol heeft wel als voordeel tov andere petrochemisch spul dat het vlot en volledig gerecycleerd kan worden en dat de co2/energie input om het aan te maken zeer laag is.

27/03/2019 - 17:36

Ronny,

Je moet kijken waarvoor je die thermische massa inzet. De massa van de muren zal de temperatuursschommelingen van het buitenklimaat temperen. Hoe dikker de muur, hoe beter dat dit lukt.

Stel dat ik een bakstenen bunker heb (zonder ramen). We starten met een buiten- en binnentemperatuur op 20°C en ik stel vervolgens de buitentempartuur in op 35°C. De temperatuur binnenin zal pas beginnen stijgen wanneer de muur aan de binnenzijde een temperatuur heeft bereikt van 20,0...01°C. Hoe hoger de thermische capaciteit van de muur, hoe langer dat dit duurt (de massa van de muur moet immers eerst opgewarmd worden tot dat de interne temperatuursverdeling overeenkomt met de lineaire curve van Fourier).

Omgekeerd, laat ik de buitentemperatuur zakken tot 5°C, dan zal het binnenin pas gaan afkoelen als de wand daar op 19,9..99°C is gekomen. Ook hier geldt, hoe hoger de thermische capaciteit, hoe langer dat dit duurt. Eerst moet de massa van de muur zijn afgekoeld tot aan de Fourier-lijn.

In de praktijk is de buitentemperatuur niet constant maar cyclisch (dag/nacht). Een nachtelijke vorstpiek heeft dus minder effect op een muur met een hoge thermische capaciteit. En dat is mijn probleem met dat EPC-"gedoe", het EPC-certificaat is er gekomen om een idee te krijgen van de verwarmingskost, dus voor de winterse toestanden. En dan is thermische capaciteit (zeker voor een niet geïsoleerde muur) een zeer belangrijke factor en snap ik niet waarom het EPC daar geen rekening mee houdt.

Als je een massieve muur gaat isoleren, moet je een keuze maken. Met binnenisolatie kan ik de thermische capaciteit ten volle uitspelen bij nachtvorst. Om die reden mag binnenisolatie wat dunner zijn om evenveel te besparen.

Daarbij komt nog dat bakstenen muren in staat zijn om de warmte van de winterzon te capteren. Met binnenisolatie kan de muur dat blijven doen.

Plaats ik de isolatie langs buiten, dan wordt de werkelijke thermische prestatie ook hier bepaald door de thermische capaciteit van het isolatiemateriaal. Thermische capaciteit is veel belangrijker dan de lambda-waarde op zich. Houtvezel (en andere bio-materialen) scoren hier altijd beter de petro-produkten.

In Tirol heeft een student ooit een thesis geschreven over "Climacubes" (1mx1mx1m) om de thermische prestaties van bepaalde materialen te kunnen vergelijken. De kubus opgebouwd uit 100% PU-platen verbruikte 's nachts meer dan de kubus opgebouwd uit EPS+OSB ook al had die laatste een slechtere u-waarde. Voordeel van die laatste was zijn massa (dus thermische capaciteit).

Voor uw noordelijke gevel zou ik op basis van de resterende koudebruggen alleen al, opteren voor binnenisolatie...

27/03/2019 - 20:30

Mijn beste, ik ken het positieve effect van massa wel op het binnenklimaat van een woning. Zoals ge hierboven al wel hebt gelezen, woon ik zelf in een woning met vrij veel massa door de vrij dikke massieve muren en ervaar dit dus dagelijks.
Dat in uw test van de Climacubes de opstelling met meer massa ook een lager energieverbuik laat optekenen, doordat de temperatuur minder fluctueerd, is dan ook logisch.
Net daarom, dat ik stel dat langs binnen isoleren, zelfs met isolatie met een hogere massa zoals natuurlijke isolatie, een verwaarloosbare massa gaat geven tov het isoleren langs buiten en dan de volledige massa van de stenen muur zijn werk te laten doen.

Omwille van de noordelijke muur (enkel afkoeling en geen opwarming in de winter), lijkt het me net beter om deze langs buiten te isorelen. Dit om eventuele vorstschade zo veel mogelijk te voorkomen.
De daarbij ontstane kouden bruggen met de gedeelde zijmuren met de buren(die trouwens ook zullen bestaan als ik deze muur langs binnen zou isoleren, tenzij ik een volledige geisoleerde box in de woning plaats -> maar dit gaat dan weer ver voorbij hetgeen ik nu op korte termijn aan de woning wil en fysiek ook kan doen) kunnen in de toekomst bij het renoveren van de binnenruimte eventueel verder aangepakt worden.

27/03/2019 - 20:25

Dag Luc, bedankt voor de uitleg.

De woning op termijn nog beter laten scoren dan 100 kWh/m², is idd een goed idee en is ook iets dat ik constant in het achterhoofd heb.Het is wel een moeilijke opgave omdat we de woning gefaseerd energetisch zullen renoveren. Bij een totaal renovatie die in 1 keer uitgevoerd wordt en waarbij de woning volledig gestript wordt, zal dit, alhoewel ook moeilijk, toch iets makkelijker zijn dan onze situatie.

Een zo hoog mogelijke isolatie waarde trachten te halen van elk deel van de woning dat ik gefaseerd wil aanpakken, alsook deze delen zo goed mogelijk luchtdicht af te werken (aan ventilatie zal natuurlijk ook gedacht worden), is dus ook de reden waarom ik hier kwam vragen naar de keuze van isolatiemateriaal voor onze voorgevel, rekening houddend met de daarbij beperkte dikte.
De nieuwe ramen die we willen laten plaatsen in de voorgevel zullen ook 3-voudige passief ramen worden. 
En dus elke volgende fase van onze energetische gefaseerde aanpak, zal op dezelfde manier bekeken worden. 

Ik had al meermaals in LCA-analyses gelezen dat resol eigenlijnlijk een goede score haalt. Vandaar mijn keuze om de resol in de toepassing zoals ik ze wil voorzien op dit forum eens naast een echt ecologisch materiaal als houtvezelplaten te plaatsen en de commentaren hierop te bekijken.

27/03/2019 - 20:49

Ik denk niet dat je het helemaal hebt begrepen...

Met buitenisolatie zal het verlies van warmte opgeslagen in de muur misschien minder zijn, maar het is dan uw verwarmingssysteem die dat volledig weer moet compenseren... met binnenisolatie doet de hogere buitentemperatuur dat tijdens de dag, dus ook aan de noordzijde. (De noordgevel kan wel onrechtstreeks genieten van de winterzon via eventuele woningen aan de overzijde van uw tuin, doordat die zuidgevels warmte gaan uitstralen en als ze voldoende thermische capaciteit hebben,doen ze dit ook 's nachts).

Wat de mogelijke vorstschade betreft, als je de binnenisolatie daar dampremmend afwerkt, wordt die kans op schade niet groter dan nu.

Als de buren niet mee-isoleren, zit je met buitenisolatie wel met dubbel zoveel koudeburggen ter hoogte van de aansluitingen van uw zijmuren. Je hebt een koudebrug in de richting van het gevelvlak én eentje richting zijmuur. Met binnenisolatie blijft alleen die laatste over. Plus, met buitenisolatie maak je u afhankelijk van uw buren om dat probleem op te lossen.

Nadeel van binnenisolatie is dat je bij vrijstaande binnenmuren, de aansluiting best thermisch onderbreekt. 

Hoe ga je met buitenisolatie de thermische brug van uw funderingen oplossen?

27/03/2019 - 21:31

Dit moet ge mij eens uitleggen:
"Met buitenisolatie zal het verlies van warmte opgeslagen in de muur misschien minder zijn, maar het is dan uw verwarmingssysteem die dat volledig weer moet compenseren."

Hoezo moet mijn verwarmingssysteem een lager warmteverlies compenseren?

"Wat de mogelijke vorstschade betreft, als je de binnenisolatie daar dampremmend afwerkt, wordt die kans op schade niet groter dan nu."
Natuurlijk wel. Op dit moment, doordat de muur niet geisoleerd is, gaat het vriespunt in de muur vrij ver naar buiten liggen. Als ik langs binnen isoleer, zal een groter deel van de dikte van de muur aan vorst blootgesteld worden. En zal dus de kans op vorstschade vergroten.

"Als de buren niet mee-isoleren, zit je met buitenisolatie wel met dubbel zoveel koudeburggen ter hoogte van de aansluitingen van uw zijmuren. Je hebt een koudebrug in de richting van het gevelvlak én eentje richting zijmuur. Met binnenisolatie blijft alleen die laatste over. Plus, met buitenisolatie maak je u afhankelijk van uw buren om dat probleem op te lossen."
Wat bedoelt ge precies met in de richting van het gevelvlak?
Als ik langs binnen isoleer, heb ik koudebruggen aan de zjmuren met de buren en aan de binnenmuren die evenwijdig met de zijmuren aan de voormuur grenzen. Met buitenisolatie is deze koude brug opgelost.

"De noordgevel kan wel onrechtstreeks genieten van de winterzon via eventuele woningen aan de overzijde van uw tuin, doordat de zuidgevels daar 's nachts gaan uitstralen, op voorwaarde dat die op hun beurt voldoende thermische capaciteit hebben"
Als dit werkelijk zo was, zou mijn noordgevel daar nu ook al van kunnen genieten. Maar jammer genoeg is dit toch wel de absoluut koudste zijde van ons huis. Die eventuele winst van onrechtstreekse winterzon, gaat nog geen 0,00x % op het energieverbuik uitmaken. Trouwens, als de buiten isolatie van die onrechtstreekse warmte kan genieten, zal dat dan ook wel wat hocus pocus geven, vermoed ik zo, zeker met nog een cm of 2 pleister.

"Nadeel van binnenisolatie is dat je bij vrijstaande binnenmuren, de aansluiting best thermisch onderbreekt. "
Dit is dus idd een nadeel van binnenisolatie dat bij buitenisolatie niet speelt.

Dus kwa hoeveelheid koudebruggen, zullen ze gelijkwaardig zijn.

"Hoe ga je met buitenisolatie de thermische brug van uw funderingen oplossen?"
Deze koudebruggen ga ik ook hebben als ik langs binnen isoleer. Tenzij ik een totaal renovatie van mijn woning zou doen en dan een soort box-in-box principe zou toepassen. Maar dit gaat ver voorbij de aanpak die ik in mijn woning op dit moment wil en kan toepassen. En zou ook weer de totale massa inertie teniet doen.

Een mogelijkheid die ik voor ogen heb om in de toekomst de koudebruggen met de buren op te lossen is om, zoals men dat noemt, een voor het EPB aanvaardbare methode, door tegen de eerste meter vanaf buiten van de muur isolatie te plaatsen. Waarschijnlijk ook met de muren in de kelder.
De buitengevelisolatie (aangepast materiaal natuurlijk), kan ook 30-60 com onder het maaiveld doorlopen, terwijl mijn binnenisolatie op de op dit moment ongeisoleerde vloer zou stoppen. Als ik hierbij dan ook een deel van de keldermuur langs binnen (80cm-1m) mee isoleer, is deze koude brug ook 'aanvaardbaar' aangepakt En verlies ik uiteindelijk weinig van de massa van de muren. Kelder komt zo'n 20-30cm boven het maaiveld uit. 

27/03/2019 - 22:30

Misschien is het bevattelijker om het verschil tussen binnen- en buitenisolatie anders uit te leggen... met binnenisolatie creëer je het begin van een box-in-a-box en en staat er over de isolatie een temperatuurverschil tussen uw binnentemperatuur en die van de buitenmuur aan zijn stenen binnenvlak. Gezien de dikte van uw muren en ons gematigd zeeklimaat zal die laatste temperatuur nooit onder het vriespunt komen (zal in het slechtste geval blijven hangen op +5°C, zijnde de gemiddelde temperatuur in de winter).

Met buitenisolatie staat er over de isolatie een temp.-verschil tussen de buitenlucht en die van de muur aan zijn stenen buitenvlak - en die laatste temp. is zo goed als gelijk aan die van uw binnentemperatuur. Bij buitenisolatie staat er dus een groter temperatuursverschil over de isolatieschil... om die reden moet je aan de buitenzijde dus dikker isoleren dan aan de binnenzijde.

Indien uw isolatiepakket zelf een slechte thermische capaciteit heeft, dan zal tijdens een nachtelijke afkoelcyclus de temp. aan het stenen buitenvlak gaan dalen. Maar de dag erna gaat die muur weer door en door willen opwarmen tot op niveau van de binnentemp. en die warmte kan nu enkel van binnen komen, dus van uw verwarmingsketel, aan de buitenzijde zit immers isolatie (moest er winterzon zijn, werd die ook nog eens afgeblokt).

Vorstschade: een noordgevel ontvangt nauwelijks slagregen, dus het vocht komt vanuit de funderingen of vanuit de leefruimte ("leefvocht"). Dat laatste ga je afblokken met een damprem. En ja, met binnenisolatie ontvangt uw muur minder warmte maar dat is niet altijd problematisch (zeker niet bij u als er nog een kelder is en er geen houten balken in de muren zijn opgelegd).

Richting van het gevelvlak = dwarse richting als je tegen de gevel aankijkt.

Warmte uitstraling van andere gevels is idd. beperkt maar soms voldoende om condensvorming of vorst te vermijden. Mijn auto staat geparkeerd naast de noordgevel van een niet verwarmd losstaand bijgebouw (GLV, plat dak). De zijde van mijn auto naast die noordelijke (!) muur heeft bijna nooit last van condens 's morgens (aan de andere zijde van mijn auto staat er geen gebouw, wel verder in de buurt).

Als je onder het maaiveld wenst te isoleren, gebruik dan foamglas... XPS (net als PU en EPS) blijkt naar verloop van tijd toch vol met vocht te zitten (ondanks het feit dat het "waterdicht" is).

27/03/2019 - 23:18

Keon,

Er wordt naar mijn weten nooit beweerd dat XPS waterdicht is, wel dat het vochtbestendig is.

Uw bewering over vorst in de muur bij binnen isolatie klopt volgens mij helemaal niet. Ik heb net nog eens een temperatuursverloop berekening gedaan en een diagram laten maken via ubakus.de. En bij 10cm pavatex platen isolatie langs binnen, kan de volledige steense muur van 29cm aan vorst worden blootgesteld bij een buiten temperatuur van -5 graden.

28/03/2019 - 00:35

Ubakus/u-wert rekent met de stationaire toestand en houdt dus geen rekening met de massa-effecten tijdens de dag-nacht cyclus. Het spreekt voor zich dat die stationaire toestand enkel in labo-omstandigheden kan worden bereikt.

Ubakus is leuk als je in het kader van EPC/EPB wil weten welke u-waarde uw muren hebben (om uw administratie te doen) maar verder is dat niet bruikbaar. Ook niet voor de mogelijke condensproblemen omdat Ubakus rekent met de Glaser-methode. Die is wel conform een Duitse DIN-norm maar het is niet voor niets dat men een zekere hoeveelheid condens toestaat en dan komt vertellen "dat er voldoende zomerse opdroogcapaciteit moet zijn om die condens weer te laten verdwijnen"... tja, een beetje simplistisch.

Wil je het één en ander beter/meer realistisch berekenen/simuleren dan moet je u wenden tot software pakketen als WuFi of Dolphin.