Beter minder isoleren en wel luchtdicht werken | Ecobouwers.be

U bent hier

Beter minder isoleren en wel luchtdicht werken

afbeelding van walter-8
23/05/2021 - 11:06

Een opmerking die hier eens verscheen op het forum was dat je beter minder isolatie kan plaatsen als je maar luchtdicht werkt. Want je zou zo goedkoper uitkomen voor evenveel warmteverlies.

Dat klinkt in de eerste plaats wat bizar. Een beetje als dat je de autogordel kan weglaten want je hebt nu een airbag.
Of ook alsof niet luchtdicht bouwen een optie is. Naast idd beperken van ongecontroleerde ventilatie en bijhorend warmteverlies beschermt luchtdicht bouwen je gebouw op termijn. Ieder luchtlek is zijn eigen koudebrug en het risico op condensatie in de constructie wat op termijn schade aan de constructie kan geven (vochtophoping waardoor de koudebrug nog groter wordt en nog meer condensatie etc...).
Ook lijkt het alsof luchtdicht bouwen goedkoop is. Dat is niet zo. Je architect zal heel wat details moeten voorzien om de luchtdichtheid te garanderen, aannemers moeten die uitvoeren. Ik ga beweren dat ze hier nog niet altijd allemaal mee vertrouwd zijn en ze gaan dan veelal extra aanrekenen voor hun leercurve (tenminste zo werken heel wat aannemers). Daarnaast moet je de luchtdichtheid testen. Dat kost je een goede 400 euro voor de test; maar vooral de aannemers moeten aanwezig zijn om de fouten te corrigeren. Dat kost ook.
En tenslotte als je werkt met een aannemer die de garantie geeft dat je bouw een bepaalde luchtdichtheid haalt zal je ook een kost betalen voor het dragen van het risico. Veelal is zoiets wel verrekend in de prijs en geen aparte kost. Maar je betaalt er zeker voor.

Het energieverlies van niet dicht bouwen is moeilijk te duiden. Ik ken geen recente cijfers. Laten we hopen dat in een nieuwbouw daar op gelet wordt. Als bouwheer heb met de blowerdoortest nu de optie de kwaliteit van het werk van de aannemers te testen. Ik zou zeggen; doet dat ook.

Luchtdichtheid laten vallen is dus geen optie. Minder isoleren dan?
Dat klinkt ook dom. Het grote probleem is hier vooral dat de Vlaamse bouwvoorschriften nog altijd slecht geïsoleerde woningen toelaten. Als je maar genoeg geld in technieken steekt mag die slechte isolatie. Er wordt nog steeds veel te weinig geïsoleerd. Hoe daar gemiddeld isolatie uit weg te halen lijkt me moeilijk.
Voor een individueel geval dan? Luchtdichtheiddetails kosten je rap toch 1.000 euro (afhankelijk van bouwwijze). Al zou ik zeggen ze kosten niks. Want het is gewoon hoe je bv een raam correct plaats. Er is geen andere goede plaatsing dan een luchtdichte. Maar die 1.000 minder isolatie; dat is echt wel veel isolatie. Dat komt gewoon niet goed.

Voor mij is er maar 1 goede bouwwijze en dat is de bouwwijze met isolatie en afwerking op passiefhuisniveau. Dat is de enige goede oplossing om onze maatschappij tenminste voor huizenverwarming minder energie te laten gebruiken.
De indruk wekken dat dat kan met minder isolatie en luchtdicht bouwen is echt onzin.

Ik kan respect opbrengen als je nadenkt hoe eventueel een budget goed te verdelen om een bepaalde energiedoelstelling na te streven. Maar die zou altijd moeten starten met luchtdichtbouwen. Je kan dat niet even laten vallen. Betere opties om dat budget in orde te houden zijn veelal kleiner bouwen, minder ramen (geen autotoonzaal), genoeg isoleren zodat je technieken eenvoudig kunnen, eenvoudiger ontwerp. Waarbij ook als je dat allemaal toepast, het budget nog altijd een uitdaging kan zijn...

49 Reacties

afbeelding van Keon
23/05/2021 - 21:29

We zullen eerst maar bekennen dat die stelling van mij komt :-)

Mijn stelling luidt dat het beter is om eerst te investeren in betere luchtdichting dan in meer isolatie.

De rol van isolatie kan je vanuit twee standpunten bekijken: praktisch of administratief (E-peil en S-peil) 

Praktisch gezen, is thermische isolatie slechts één van de parameters die de thermische prestaties van muren en daken in de praktijk bepalen, niet meer dan dat. Die thermische prestaties worden verder nog bepaald door:

  • De massa zowel buiten als binnen de isolatieschil.
  • De thermische inertie van die massa's en van het isolatiemateriaal zelf.
  • Het vochtgedrag (dampopenheid, capillariteit, invloed op de lambda-waarde,...) van de gebruikte materialen.

Anders gezegd, het effect van thermische isolatie in het geheel is dus relatief en niet zomaar als "de belangrijkste parameter" te duiden.

Als je dan enkel naar die thermische isolatie kijkt via de R-waarde en de U-waarde (= 1/R) dan zijn de eerste cm's aan isolatie de belangrijkste, iedere bijkomende cm levert een steeds kleiner wordende extra bijdrage aan de U-waarde.

In de onderstaande grafiek heb ik met de rode lijn het verschil uitgezet dat extra isolatie zou geven op de U-waarde. Die rode lijn loopt vrij snel naar nul... vanaf R = 2,5 m².K/W is het vet van de soep en dan moet je bedenken dat we wettelijk moeten isoleren met een R-waarde van ca. 4,2 m².K/W.

Je kan extra gaan bij-isoleren tot R = 5 m².K/W en meer maar veel verschil maakt dat niet meer - rode curve zit daar al quasi op nul - plus het gaat ten koste van nuttige binnenruimte (in geval van muurisolatie).

Uit bovenstaande kan je al concluderen dat "meer isoleren dan wettelijk nodig" een vrij beperkt nut heeft.

afbeelding van Keon
23/05/2021 - 16:28

Ander onderdeel van de praktische kant is de woning zelf en hier komt de luchtdichtheid kijken.

Hoe goed de woning zelf presteert wordt voor een flink deel bepaald door de luchtdichtheid (naast oriëntatie, bezonning, compasheid, etc.).

Niemand wenst tocht in huis, een minimale luchtdichtheid is daarom sowieso een must voor een goed thermisch comfort. Daarbij doen tochtige ramen, deuren, muren of dak het gunstig effect van hun isolatiewaarde teniet.

Het verschil tussen "het vermijden van tocht" en een zeer goede "blowerdoor luchtdichtheid" (n50/v50) is niet zo groot. Een verzorgde uitvoering bij het plaatsen van de ramen, deuren, muuraansluitingen, dakisolatie, etc. leveren al zeer goede resultatien voor geen geld.

Daarbij mag de luchtdichte laag ook aan de buitenzijde uitgevoerd worden (weinigen weten dit)... zeker in geval van een HSB levert dit toch praktische voordelen.
En wat ook weinigen weten, is dat een eventuele damprem aan de binnenzijde (bijv. bij HSB) niet continu hoeft te zijn, een damprem ter hoogte van de zones met de hoogste dampdruk volstaat (tegen het plafond, daknok).
(In de Amerikaanse en Canadese bouwcodes staat dit expliciet uitgeschreven).

Algemeen is het vochtransport via diffusie (dampopenheid) doorheen de muren en daken zo al vrij beperkt vergeleken met eventuele luchtlekken.

Een luchtdichte buitenlaag heeft als bijkomend voordeel dat het de wind uit uw isolatiepakket houdt (belangrijk in geval van zeer luchtopen wollige isolatiematerialen zoals vlaswol, glaswol, etc.).

afbeelding van Keon
23/05/2021 - 20:12

De isolatiegraad en luchtdichtheid komen samen in de berekening van het administratieve E-peil (EPB) [en daarnaast ook in de (genormeerde) berekening van de verwarmingsbehoefte].

Voor het E-peil gebruikt men analoge formules op het transmissieverlies (isolatie) en het ventilatieverlies (waarvan het in- en exfiltratieverlies = luchtdichtheid een onderdeel is) te berekenen (Zie Bijlage V, 7.4.2., eq. 20 & 21). Dat is via een "overdrachtscoëfficient H" (W/K) en een temperatuursverschil.

Dit temperatuursverschil is voor beide soorten verliezen gelijk.

De overdrachtscoêff. voor de transmissieverliezen (isolatie) is vrij klassiek (zie 7.7 van Bijlage V) men sommeert de producten van de verschillende verliesoppervlakken (muren, ramen,...) en hun U-waarde voor de beschouwde ruimte (eventueel aangevuld met de lijn- en puntverliezen).

Voor het in- en exfiltratieverlies is het wat complexer (zie 7.8 van Bijlage V), daar kom je via eq. 32 en eq. 35 tot de volgende formule:

  • H_verlies = 0,34 x 0,04 x v_50 x A_verlies = 0,0136 x v_50 x A_verlies

Wanneer je niet omkijkt naar de luchtdichtheid (geen blowerdoor-test), dan wordt v_50 op 12 m³/(h.m²) gezet. Dit is dus het slechtste geval, je komt zo dus op een infiltratieverlies van H = 0,0136 x 12 x A_verlies = 0,16 x A_verlies.

Dit verliesoppervlak A_verlies komt overeen met de het totaal aan verliesoppervlakken van de transmissieverliezen (isolatie).

Die factor 0,16 W/m².K kan je dus perfect vergelijken met de de verschillende U-waarden van de buitenmuren (0,24 W/m².K) en de ramen en deuren (0,6 à 1,1 W/m².K).

Streef ik voor de luchtdichtheid de passief-norm na dan valt v_50 terug op ca. 1 m³/(h.m²) en de overdrachtscoëff. bijgevolg op slechts 0,0136 x A_verlies, dat is een verbetering van (0,16 - 0.0136) = ca. 0,15 W/m².K

Wil je die verbetering van de overdrachtscoëfficient voor de transmissieverliezen behalen via extra isolatie vertrekkende van 0,24 W/m².K , dan moet je de isolatie bijna VERDRIEVOUDIGEN (x 3) in dikte!

Verbeteren van de luchtdichteid heeft daarom voorrang op het verbeteren (verdikken) van de isolatie.

QED!

afbeelding van charel
23/05/2021 - 17:36

Keon, 

Probeer eerst eens uit te leggen waarom je, zoals jij het stelt, beter minder isolatie kan plaatsen als je maar luchtdicht werkt. Daarvoor is dit topic volgens mij opgestart, niet om weer andere controversiele stellingen over gedeeltelijke dampremmen en luchtdichting langs buiten ten berde te brengen ! 

Daar kunnen we het dan daarna nog over hebben.

First things first !

Trouwens, uw grafiekje geeft een zeer  misleidend beeld over de effectiviteit van isolatie ! Wellicht was dat de bedoeling.

afbeelding van walter-8
23/05/2021 - 23:55

Keon,
Ik wil van jou zien;
- invloed massa op de warmteverlies berekening
- invloed thermische inertie van materialen en warmteverliesbereking (bedoel je met die eerste 2 niet hetzelfde? Zuiver technisch uitgedrukt zegt het eerste niets. 1 kg stro heeft een totaal andere thermische inertie dan 1 kg beton).
- invloed vochtgehalte van materialen op een warmteverlies berekening (ik ken niet echt een isolatiemateriaal dat binnen zijn normale werkingsgebied in een huis anders isoleert. Isolatiematerialen die anders isoleren bij verschillende temperaturen ken ik wel).
Dit om je eerste beweringen te staven.
En vermeld er direct bij hoe je met die info je een woning kan bouwen die bv 15W/m2 max nodig heeft om te verwarmen.
Start bv eens van iemand zijn warmteverliesbereking en vul je 'aanpassingen' daar in. Bv hoe vul je daar in in hoeveel kg het huis weegt?

Ik lees voorlopig niet verder dan de grafiek; ik zie een grafiek die R- en U-waarde naast elkaar zet. Per definitie zijn die elkaars omkeerde (zoals elektrische weerstand en geleidbaarheid) ik heb totaal geen idee wat je daarmee wil beweren buiten dat je de definitie van de 2 grootheden in een grafiek uitzet. En dan nog eens de verandering van beide. Wat dat voorstelt : geen idee...
Hoe je uit de definitie van 2 grootheden een besluit kan halen ontgaat me.
Op een.of andere manier lijk je te zeggen dat beter isoleren dat wettelijk voorgeschreven niet kan/niet moet/onzinnig is... Je moet dan toch eens verklaren hoe we toch een passiefhuis kunnen bouwen dat minder dan 10W/m2 aan verwarming nodig heeft en dat grofweg 3 tot 4 keer zoveel isolatie voorziet
..

afbeelding van Keon
24/05/2021 - 00:58

walter-8 wrote:

... ik zie een grafiek die R- en U-waarde naast elkaar zet. Per definitie zijn die elkaars omkeerde (zoals elektrische weerstand en geleidbaarheid) ik heb totaal geen idee wat je daarmee wil beweren buiten dat je de definitie van de 2 grootheden in een grafiek uitzet. En dan nog eens de verandering van beide. Wat dat voorstelt : geen idee...
Hoe je uit de definitie van 2 grootheden een besluit kan halen ontgaat me.

R en U staan helemaal niet naast elkaar... Op de horizontale as van de grafiek staat de R-waarde (staat er bijgeschreven), de verticale as geeft de bijhorende U-waarde (blauw) en de Verschilwaarde met de vorige U-waarde (rood).

  • De grafiek begint met R = 0,25 m².W/K, de bijhorende U-waarde is dan 1/0,25 = 4 W/m².K (blauw).
  • Volgende stap is R = 0,5 m².W/K, de bijhorende U-waarde is dan 1/0,5 = 2 W/m².K (blauw), het verschil met de vorige stap is 4 -2 = 2 W/m².K.
  • enz.

De rode curve geeft het nut aan van bijkomende R-waarde ( = bijkomende isolatie). De stap van R = 0,25 naar 0,5 maakt veel verschil, net als de volgende stappen naar R = 0,75 en R = 1 maar vanaf R = 2 à 2,5 zie je dat het niet meer zoveel verschil geeft. En na R = 4 al helemaal niet meer.

walter-8 wrote:
 Op een.of andere manier lijk je te zeggen dat beter isoleren dat wettelijk voorgeschreven niet kan/niet moet/onzinnig is... Je moet dan toch eens verklaren hoe we toch een passiefhuis kunnen bouwen dat minder dan 10W/m2 aan verwarming nodig heeft en dat grofweg 3 tot 4 keer zoveel isolatie voorziet...

Je mag van mij altijd beter isoleren maar het is niet prioritair, je moet ook naar de luchtdichting en de andere parameters kijken (inertie, vochtgedrag,...).

Zo is het beter om ipv extra wanddikte te besteden aan meer isolatie (bij nieuwbouw) de totale wanddikte te besteden aan een ander isolatiemateriaal met een slechterte lambda maar met een hogere eigen thermische inertie, bijv. door vlaswol te vervangen door kalkhennep.

Bij passiefhuizen ben ik van mening dat ze functioneren met beperkte warmtevraag niet zozeer vanwege de doorgedreven isolatie maar eerdere vanwege de doorgedreven luchtdichtheid. De berekeningen voor het E-peil (en warmteberekeningen) bewijzen dit.

Een gebouw als 2226.eu toont aan dat zelfs warmterecuperatie van de ventilatielucht geen must is. Dit passief-kantoorgebouw werkt met een "simpel" A-systeem om te ventileren (computer gestuurde opengaande luiken).

afbeelding van Keon
24/05/2021 - 01:34

walter-8 wrote:
Ik wil van jou zien;
- invloed massa op de warmteverlies berekening
- invloed thermische inertie van materialen en warmteverliesbereking (bedoel je met die eerste 2 niet hetzelfde? Zuiver technisch uitgedrukt zegt het eerste niets. 1 kg stro heeft een totaal andere thermische inertie dan 1 kg beton).
- invloed vochtgehalte van materialen op een warmteverlies berekening (ik ken niet echt een isolatiemateriaal dat binnen zijn normale werkingsgebied in een huis anders isoleert. Isolatiematerialen die anders isoleren bij verschillende temperaturen ken ik wel).
Dit om je eerste beweringen te staven.
En vermeld er direct bij hoe je met die info je een woning kan bouwen die bv 15W/m2 max nodig heeft om te verwarmen.
Start bv eens van iemand zijn warmteverliesbereking en vul je 'aanpassingen' daar in. Bv hoe vul je daar in in hoeveel kg het huis weegt?

Invloed massa op de warmteverliezen

Dan moet je kijken naar de studie van prof. Lindberg van de universiteit van Tampere (Finland), die studie is op dit forum al eerder te sprake gekomen. Heb je bakstenen massa buiten de isolateischil (gevelmuur) dan doet dit de warmteverleizen met ca. 20% afnemen tov. de berekende U-waarden (Finse winters).

Helaas zijn er geen rekennormen die hiermee rekening houden, al kan je met dat algemeen percentage wel aan te slag... Het S-peil houdt enkel rekening met de massa binnen de isolatieschil (en dan eerder ivm. mogelijke oververhitting van het gebouw).

Thermische inertie

Dat hangt idd. samen met het vorige. Met het eerste punt wou ik het belang van de positie van de massa aangeven. De massa buiten de isolateischil wordt altijd verwaarloosd.

Voor de materialen buiten de isolatieschil is er niet alleen de thermische inertie van belang maar ook de wijze waarop ze zonnewarmte kunnen capteren en opslaan (samenspel van lambda, dichtheid en soortelijke warmte).

Ook hier geldt dat de huidige rekennormen hier geen rekening mee houden...  Wil je hiermee aan de slag dan moet je alles simuleren met speciale software zoals Wufi.

Vochtgedrag van het isolatiemateriaal

Bij de meeste materialen gaat de lambda-waarde achteruit als de relatieve vochtigheidsgraad van het materiaal toeneemt. Er zijn materialen zoals cellenbeton waar dit verband redelijk lineair is maar er zijn ook materialen waarbij er onder de 80% vochtigheidsgraad quasi geen invloed is, baksteen en kalkhennep zijn zulke materialen.

Daarnaast heb je nog verdampings- en condensatiewarmte. Wanneer waterdamp condenseert komt er warmte vrij, omgekeerd neemt water warmte op om te (kunnen) verdampen.
Materialen die veel vocht kunnen vasthouden, gaan hiermee sterke temperatuurswisselingen kunnen dempen. Kalkhennep is hiervan een goed voorbeeld (vanaf een zekere dikte, 225 mm). Wanneer het materiaal afkoelt, komt er een tegenreactie opgang vanwege de condenswarmte, wat een temperend effect heeft op de temperatuursdaling.

Ook hier heb je software à la Wufi nodig om dat in te calculeren...

* * * *

De inzichten op vlak van thermische prestaties van woningen zijn in onze contreien nog steeds vrij éénzijdig. De focus ligt te zeer op het stationaire gedrag (u-waarde) en te weinig op het dynamisch gedrag (dag-nacht-cyclus, capteren winterzon, inertie,...).

afbeelding van walter-8
24/05/2021 - 01:45

naast elkaar staan in een grafiek was een syoniem om te zeggen dat de ene op de X-as staat, de andere op de Y-as.  

U en R zijn gewoon omgekeerd evenredig.  Wil je R twee keer zo groot, moet U twee keer kleiner en omgekeerd.  Daar is niet speciaals aan.  Wil je 2 keer minder energie verlies, zet je 2 keer meer isolatie.  Moeilijk is dat niet.  

Wat jij duit als het 'verschil tussen de vorige' waarde komt wat in de buurt van een afgeleide (je zou eigelijk -1/X2 moeten tekene).  Maar het heeft niet echt een betekenis.  Je probeert gewoon te zeggen dat als je 2 cm isolatie zet, 2 cm erbij doet dat het dan verdubbelt: heb je 10cm isolatie en doet er 2 cm bij is dat 12 cm beter; en wat als je 30cm nodig hebt voor een passiefhuis?  Wat zegt je formule dan?

En omgekeerd evenredig wil zeggen idd dat als de ene zeer klein, de andere zeer groot.    De enige cijfers die je geeft is enkel een uitleg over wat 'omgekeerd evenredig' wil zeggen.  Daar zit verder geen info in.  

Isolatiematerialen gaan combineren is vooral zeer duur in besteding; wil je hogere massa in je bouw zijn er veel minder dure opties dan dat.  Soms is goedkoop een belangrijk argument voor jou en dan kom je weer met dure opties aandraven.  Ontwerpen is keuzes maken, niet vanalles een beetje bij elkaar gaan zetten.  Maar je vergeet ook weer cijfers te noemen.  Op basis van wie zijn cijfers zeg je dat iets relevant is.  

Ik wil echt zinvolle rekenvoorbeelden.  

Je bewering dat passiefhuizen enkel passief zijn omwille van luchtdichtheid is totale onzin en toont dat je echt niet weet waar je over praat.  Je kan niet zomaar iets zeggen: je moet dit staven...  bv: ga eens naar een minder goed geisoleerde woning met goede blowerdoortest: is dat opeens een passiefhuis?  Hoe staaf je dit?

Ivm 2225 Eu: je kan idd ook zeer massief bouwen.  Niks mis mee: veel steen heeft ook een R-waarde.  Al ben ik bang dat je niemand op het forum vindt die die kost wil betalen.  

afbeelding van walter-8
24/05/2021 - 01:53

"Heb je bakstenen massa buiten de isolateischil (gevelmuur) dan doet dit de warmteverleizen met ca. 20% afnemen tov. de berekende U-waarden "

20%  Ik streef naar een passiefhuis norm voor huis: die hebben 3a4 keer zoweinig energie nodig.  Wat intereseert me 20%?  Ik wil 400% beter!

Ivm massa en geen rekening houdig vergis je: passiefhuisberekeningen houden daar wel zeker rekening mee.  Maar het is geen wondermiddel zoals je lijkt te sugereren.  In onze sombere winsters helpt het minder.  

Je moet me niet uitleggen hoe vocht werkt in materialen: ik wil relevante voorbeelden die zinvol zijn...  Daar vertel je niets over.

afbeelding van Keon
24/05/2021 - 15:21

"De" grafiek
Die grafiek is eerder bedoeld om te duiden dat de eerste cm's aan isolatie het meeste verschil maken om het warmteverlies te beperken (u-waarde beperken).

Vertrek je van R0,25 dan heb je met R1 de u-waarde verbeterd van 4 W/m².K naar 1 W/m².K, dat is een verbetering van 3 W/m².K en zulke sprongen kan je niet meer maken door de R-waarde (isolatie) te blijven opdrijven.

Verbeter je de R-waarde verder van R1 naar R4 dan win je nu nog maar 1 - 0,25 = 0,75 W/m².K, je hebt de isolatie dus 4 keer zo dik moeten nemen maar je krijgt slechts 1/4 van eerste verbetering (naar R1) aan "winst" terug.

Ga je nog verder naar R8 (passiefhuisniveau) dan heb je de isolatie al 8 keer zo dik moeten nemen voor een extra winst van 1 - 0.125 = 0,875 W/m².K... vergeleken met R4 is dat maar een verbetering van 0,125 W/m².K. Veel schiet dat niet op, zeker niet als je dat vergelijkt met de verbeteringen die je kan halen door alles luchtdicht(er) te maken.

Passiefhuizen - Isolatie vs Luchtdichtheid
Hoe de software van de Passiefhuis-beweging omgaat met luchtlekken is mij niet bekend (ik heb geen licentie op hun PHPP-software) maar het zal wel vergelijkbaar zijn met hoe het E-peil en de warmteverliesberekingen conform Euronorm EN 12831 ermee omgaan.

In de warmteverliesberekening conform EN 12831 gebruikt men n_50 ipv v_50 en je krijgt dan een formule als deze:

  • H = 0,34 x 0,1 x n_50 x Volume_kamer, met n_50 = 6/h als er geen blowerdoor-test werd uitgevoerd ("ontstentenis").
  • Je krijgt dan een waarde in dezelfde orde van grootte als bij de berekening van het E-peil.

Passiefwoningen streven naar een n_50 onder de 0,6/h. De bespraringen liggen dan in dezelfde orde van grootte zoals uitgelegd bij de berekening van het E-peil.

Verder heb ik niet gezegd dat Passiefhuizen passief zijn "enkel omwille van de luchtdichheid"... een zekere basis-isolatie is nodig, zeg maar min. R4. De isolatie opdrijven tot R8 en verder brengt minder op dan de n_50 onder 0,6/h te brengen.

  • Vergeet daarbij niet dat de Passiefhuis-norm geen isolatiediktes oplegt, men legt alleen maximaal energievebruik van 15kWh/m².jaar op (zowel voor verwarming als voor koeling). 

Massa buiten de isolatieschil (gevelmuur)
Die winstfactor van 20% komt uit Tampere, Finland en werd gemeten over 4 winters. Daar hebben ze ook wel eens last van sombere winters.

Die 20% was dan nog voor een gevelmuur van slechts 8 cm dikte en met open luchtspouw. Het afsluiten van de luchtspouw bovenaan en de muur verdikken zal die winstfactor nog groter maken.

Verder moet je die winstfactor van 20% ook niet onderschatten... De werklijke u-waarde ligt dus op 0,8 x de berekende u-waarde. Wil ik dat bereiken door de isolatie te verdikken dan moet ik de isolatie al met een factor 1 / 0,8 = 1,25 dikker maken (25%).

Stel dat ik een wand heb van R4 die geïsoleerd is met cellulose (Lambda = 0,038 W/m.K), dan is de benodigde isolatiedikte 15,2 cm, 25% hiervan is dus 3,8 cm.
Heb ik echter R8, dan wordt dit 30,4 cm aan isolatie en is 25% hiervan 7,6 cm... dat ligt al in de buurt van die 8 cm-gevelmuurdikte.

  • Vanaf een zekere isolatiedikte (32 à 35 cm) ben je dus eigenlijk beter af met een bakstenen gevelmuur dan met extra isolatie...

Verder ook niet vergeten dat massa buiten de isolatieschil in staat is om energie van een winterzonnetje op te slaan... een winterzon straalt energie uit aan 500 à 600 W/m² in onze contreien, zet dit af met het verlies aan energie doorheen een muur als het buiten vriest, ca. 0,24 W/m².K x 25K = 6 W/m² en je merkt dat winterzon capteren en opslaan een paar slokken op een borrel kunnen uitmaken.

Een tovermiddel is het niet maar het belang ervan wordt tot op heden zwaar onderschat.

In Kortrijk start binnenkort de bouw van een passief-kantoor met aan de buitenzijde een massieve bakstenen muur van ca. 20 cm en aan de binnenzijde isolerende bakstenen muur van 50 cm dikte.
De energieprestaties gaan opgevolgd worden door de KULeuven... ik verwacht dat er de komende jaren dan ook meer aandacht zal uitgaan naar massa buiten de isolatieschil.

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
07/06/2021 - 14:52

Ik lees nu toevallig deze tussenkomsten. Ik heb me minder geïnteresseerd aan het probleem van isolatie dan aan de ventilatie. In feite heb ik nooit begrepen hoe men kan overstappen op een passief huis, vooral door een zeer dikke isolatie aan te brengen. Het is reeds dikwijls aangetoond dat de laatste deciimeter isolatie zeer weinig opbrengt. Een ander probleem dat ik nooit nader bestudeerd heb is de vraag in welke mate een PH overeenkomt met een zeer goed EPC-certificaat. Van de luchtdichtheid weten we dat de officiële benadering van n50 = 12 m²/h.m² bij ontstentenis absoluut zinloos is. Met de gewone hedendaagse technieken komt men reeds gemakkelijk aan n = 3 m³/h.m². Het loont altijd de moeite een blowerdoortest te laten uitvoeren.  Ik heb me altijd ingebeeld dat de ventilatie hier een tamelijk grote rol in moet spelen De Duitse PH-norm voorziet veel minder ventilatie dan de internationale en Belgische norm. Maar die (nog bestaande?) PH-norm zou in deze coronatijd zelfs niet volstaan. De laatse tijd heb ik, samen met mijn zoon, het CO2-gehalte in de keuken, living en slaapkamer gevolgd. Met een ventilatie van ruim 25 m3/h komen we snel aan volgende waarden: met één persoon van 450 naar 650 ppm. Met twee personen gaat dit reeds naar 900 ppm. Met 25 m³/persoon blijft de waarde rond 650 ppm hangen. In oudere appartementen zonder speciale ventilatie gaat dat 's nachts, met één persoon in de slaapkamer, tot wel 3.000 ppm. Ik vrees dat in een Duits PH de ventilatie onvoldoende is. Men mag niet vergeten dat, zelfs met een balansvenilatie met warmterecuperatie, bij vriesweer minstens 10% warmteverlies is bij elke volledige luchtvernieuwing in een plaats, (verlies van 2° C).

Ik heb ook eens dat 2226-huis bekeken. Ik kan me niet inbeelden dat er met een gewoon systeem A+, zonder warmterecuperatue, voldoende kan geventileerd worden zonder te grote warmteverliezen. Als er veel volk in de ruimte aanwezig is kan het systeem A+ toch niet op een zuinige stand overgaan.

afbeelding van Keon
08/06/2021 - 18:03

Pierre,

Ivm. dat 2226-concept... niet vergeten dat een menslijk lichaam ca. 80 à 100 W warmte levert... hoe meer mensen hoe groter het beschikbare "verwarmingsvermogen".

Daarnaast passen ze naakte beton toe voor de vloer en het plafond omdat deze elementen moeten instaan voor de opwarming van de ventilatielucht via hun thermische inertie en dfifusiviteit.

En verder past men ook wat "truuken van de foor" toe... zo wordt de verlichting soms 's nachts aangezet om alles wat bij te warmen...

afbeelding van walter-8
10/06/2021 - 14:39

<a href="mailto:pierrechristiaens [at] telenet [dot] be">pierrechristiaens [at] telenet [dot] be</a> wrote:

....  Ik heb me altijd ingebeeld dat de ventilatie hier een tamelijk grote rol in moet spelen De Duitse PH-norm voorziet veel minder ventilatie dan de internationale en Belgische norm. Maar die (nog bestaande?) PH-norm zou in deze coronatijd zelfs niet volstaan.

wel opgepast: de belgische norm is een maximum norm: dat moet maximum kunnen aan ventilatie, maar je moet de ventilatie niet zo hard zetten. PH norm is eerder wat je veronderstelt te ventileren.  Maar die vraagt net zo goed 20-30m3/h per persoon.  Geen idee waar je het haalt dat dit te laag zou zijn. 

Wat gevraagd wordt ivm Corona (900ppm CO2) is gewoon wat de normale maximum waarde altijd is geweest.  Eigenlijk is dat de norm die in iedere ruimte voor alle gebouwen waar mensen komen altijd moet gelden.  Alleen lijkt dat nu opeens iets bijzonder te zijn.  Plaatsen waar mensen kwamen waar 900pp CO2 overschreden werd waren altijd al slecht ontworpen (bv wat bij voor 95% van schoolgebouwen geldt/gold).   Corona voegt niets toe aan eisen ivm ventilatie.  

<a href="mailto:pierrechristiaens [at] telenet [dot] be">pierrechristiaens [at] telenet [dot] be</a> wrote:

De laatse tijd heb ik, samen met mijn zoon, het CO2-gehalte in de keuken, living en slaapkamer gevolgd. Met een ventilatie van ruim 25 m3/h komen we snel aan volgende waarden: met één persoon van 450 naar 650 ppm. Met twee personen gaat dit reeds naar 900 ppm. Met 25 m³/persoon blijft de waarde rond 650 ppm hangen. In oudere appartementen zonder speciale ventilatie gaat dat 's nachts, met één persoon in de slaapkamer, tot wel 3.000 ppm. Ik vrees dat in een Duits PH de ventilatie onvoldoende is. Men mag niet vergeten dat, zelfs met een balansvenilatie met warmterecuperatie, bij vriesweer minstens 10% warmteverlies is bij elke volledige luchtvernieuwing in een plaats, (verlies van 2° C).  

Hoe mat je het debiet?  Heb je daar een toestel voor?  

Je 10% warmteverlies is tov wat?  Technisch/wetenschappelijk is dat een bizarreuitspraak.  Je drukt ventilatieverliezen best uit in een vermogen verlies.  Niet in een %.  Het is ook iets complexer: je blaast relatief vochtige lucht uit en vervangt die door droge lucht die minder energie bevat dan de vochtige lucht voor eenzelfde temperatuur.  Meestal wordt hier wel abstractie van gemaakt.  

Even de cijfers opgezocht: Veelal kan je rekenen met 33W/100m3lucht/u en per graad temperatuur verschil tussen binnen en ingevoerde lucht.  Ga je dus ventilateren met 200m3/u (wat al veel is) bij 0 graden, heb je 1.3kW energie verlies.  Bij -8°C (koudste) is dat een kleine 2kW.  Zet je hier een goede Balansventilatie voor met 90% rendement, reduceer je het verlies bij 0°C naar 130W en bij -8°C 180W.  (en eventueel wel energie nodig om de BV niet te laten invriezen). Dus 130W is de 'bij vriesweer minstens 10% warmteverlies is bij elke volledige luchtvernieuwing in een plaats"....  in werkelijkheid niet zo veel...

Wat is je referentie voor de duitse P ventilatie norm?

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
11/06/2021 - 14:38

Het is bijna een tiental jaren geleden dat ik deze normen voor een PH vergeleken heb met de Belgische vereisten. Het was me toen opgevallen dat de ventilatievereisten bij de PH-normen eerder beperkt waren. Ik heb in feite nooit nagerekend waar de energiewinst van, een PH-huis juist gelegen was. Alleen bij de isolatie is onmogelijk. Komt er nog bij: luchtdichtheid en orëntatie. Is dit werkelijk voldoende om aan 15 kWh/m²  te  komen? Ik moet het antwoord schuldig blijven.
Bij een ventilatiesysteem hebben we de gewoonte louter op droge temperatuur te redeneren. Het systeem C laat koude buitenlucht binnen. Deze moet en opgewarmd worden, en ook nog voldoende vocht verdampen om op de toestand van de uitgaande lucht te komen. Bij een systeem D is er slechts 10% opwarming vereist voor een rendement op droge lucht van 90%, afgezien van het minder vochtgehalte van de binnenkomende lucht. Ondanks vele beweringen van de officiële normen komt een normaal systeem daar wel aan. Bij 0°C buitentemperatuur en, 20°C binnentempêratuur geeft dit 2°C verlies voor één volledige luchtverversing. We maken hier immers een vergelijkende studie tussen twee sytemen die de vochtigheidsgraad buiten beschouwing laten.

Ik heb mijn debieten niet meer gemeten. Ik ga verder op de ingestelde waarden bij de installatie van mijn ventilatiesysteem. I

n mijn universiteitscursus van 1951 stonden voorbeelden van klimatisatie van een grote zaal. Ik herinner mij dat de notie van benodigde verse lucht van 20  m³/h en per persoon afkomstig was van Amerikaanse studies. Tijdens de winter volstond het om buiten deze 20m³/h verse lucht ook 10 m³/h lucht te recupereen uit de zaal, vooral om te ontvochtigen. In de zomer echter zou men 40 m³/h  lucht uit de zaal moeten recuperen. 

Als ik hier altijd gesproken heb van 25 m³/h en per persoon ligt bij het feit dat bij minder lucht in de slaapkamer mijn vrouw de neiging had om met hoofdpijn op te staan. Dit is natuurlijk alles behalve wetenschappelijk! De Universiteit van Gent heeft hier wetenschappelijke studies over gemaakt. Maar... dit was vooral bij studenten, die op hun ouderdom minder gevoelig zijn aan een teveel aan CO2. Mijn CO2-metingen schijnen dit te bevestigen.

afbeelding van walter-8
11/06/2021 - 15:52

<a href="mailto:pierrechristiaens [at] telenet [dot] be">pierrechristiaens [at] telenet [dot] be</a> wrote:

 Ik heb in feite nooit nagerekend waar de energiewinst van, een PH-huis juist gelegen was. Alleen bij de isolatie is onmogelijk. Komt er nog bij: luchtdichtheid en orëntatie. Is dit werkelijk voldoende om aan 15 kWh/m²  te  komen? Ik moet het antwoord schuldig blijven.

Energiewinst?  Waar haal je die term vandaan?  Heeft ooit iemand in de wereld beweert dat er energiewinst is in een passiefhuis?  

Ik begrijp:je weet weinig over een passiefhuis en dus kan het volgens jou niet werken.  Lees je beter eerst in voor je op iets commentaar geeft.  Voorlopig zou iedereen al je uitspraken over passiefhuis best naast zich neerleggen.  Je hebt totaal geen idee waarover je praat.  Je lijkt ook weinig geinteresseerd je echt in te lezen (zelfs in hoe energieverlies werkt in een woning).  Als je gewoon eens de basis info zou lezen over hoe energieverlies of verwarming in een woning werkt zou je al verder staan.  

Start dus bv met https://www.wtcb.be/homepage/index.cfm?cat=tools&sub=calculator&pag=heat_load#:~:text=De%20warmtebelasting%20van%20gebouwen%2C%20ook,rekenmethode%20voor%20(Bijlage%20NB).  of de norm NBN EN 12831-1; die norm is niet heiligmakend, maar bevat de basisfysica over warmteverliezen in een woning.  En kom dan nog eens terug.

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
11/06/2021 - 18:24

Beste Walter, 

Stel u voor dat ik in 2011 de norm NBN B 62-002 over thermische prestaties van gebouwen uit eigen zak heb aangekocht. Ik vind nog oude nota's van die studie terug, waarbij ik hierin toch tamelijk ver gevorderd was. Ik weet nog goed dat ik bij daarbij zeer geërgerd heb in het feit dat er hierbij zover in elke detail gegaan werd. Voor een norm is dit waarschijnlijk nodig, maar toch niet om een probleem beter te begrijpen. Zo is er een berekening van elk luchtverlies doorheen de wanden tussen binnenruimten nodig. Zonder computer is dit natuuirlijk niet meer mogelijk, maar intussen verliest men wel het overzicht. Ik heb altijd getracht langs tamelijk eenvoudige berekeningen toch een simpel maar wel een echt beeld van een situatie te krijgen, of zelfs van het standaardhuis voor de EPB-normen, bij verschillende windrichtingen en windsterkten. Zo is het mogelijk de zwaktes te ontdekken van de eigen Vlaamse normen.

Mijn vraag was de volgende: is er iemand onder u in staat om mij simpel uit te leggen van waar de winst van een PH, ten opzichte van een BEN-huis bijvoorbeeld, zou afkomstig zijn. Deze site ging toch juist over het feit dat een nog dikkere isolatie zo weinoig winst oplevert.

dr.ir. Pierre Christiaens

afbeelding van walter-8
11/06/2021 - 18:46

Pierre,

Waar zie je ergens winst? Het gaat toch enkel over minder verlies?

Heb je ooit een huis uitgerekend met de norm? Dan weet je toch waar de energieverliezen zitten in een woning?

De ventilatieverliezen met BV en luchtdicht bouwen kan je je beperken tot een 200W;
Dan blijft over de energieverliezen door transmissie. Die beperk je tot een 5a10W /m2 met de juiste isolatie en zo kom je aan de passiefhuisnorm. Daar is toch niets bijzonder aan?
Maar de conclusie is vooral dat door enkel luchtdicht bouwen je niet aan een lage energievraag komt. Zonder isoleren kom je er ook niet...

Walter

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
12/06/2021 - 11:52

Walter,

Minder verlies. Wanneer een oplossing minder verlies vertoont dan een andere oplossing, dan vertoont de eerste oplosing ook een relatieve winst ten opzichte van de tweede.

Omtrent de PH-normen: Ik had mijn vraag feitelijk beter kunnen formuleren. Wanneer een woning aan de PH-normen voldoet met een isolatielaag van bijvoorbeeld 35 cm, hoeveel tenhonderd gaat het eindresultaat dan achteruiot met een isolatie van 30 cm, 25 cm.? Waarschijnlijk valt men buiten de normen, maar hoeveel is die achteruitgang? Spijtig genoeg heb ik vroeger nooit zelf deze berekening gemaakt.

Ik heb de laatste 8 jaren de evolutie van de EPB-normen niet meer gevolgd. Is er intussen een evolutie geweest in verband met ventilatie? In Brussel is reeds lang geleden overgegaan tot het opleggen van de PH-normen voor nieubouw, zeker in, verband met isolatie en luchtdichtheid (n = 0,6 m³/h.m²). Maar er werd toen, zowel in Vlaanderen voor de BEN-norm als in Brussel, een uitzondering gemaakt voor het ventilatiesyusteem C+. Zijn meerverbruik werd kwijtgescholden. Het waren testresultaten die bepaalden of een systeem C+ voldeed voor de luchtkwaliteit, Deze werden met een uitgebreid computerprogramma in alle mogelijke omstandigheden op een modelhuis uitgevoerd. Deze resultaten werden ook gepubliceerd. Ze vertoonden dat bij een luchtdichtheid van n = 0,6 m³/h.m², de luchtkwaliteit niet altijd kon verzekerd worden (verkeerde wind). Er werd wel aan de normen voor luchtkwaliteit voldaan omdat er, bij de uitwerking van de resultaten, een gemiddelde gemaakt werd van huizen met verschillende luchtdichtheden: van 0,6 tot 12 m³/h.m². Bij een slechte luchtheid gaat er natuurlijk meer lucht door het huis.

Ik heb toen afgehaakt, en ik weet ook niet of er nu in coronatijd verandering in gekomen is

Pierre. 

afbeelding van walter-8
12/06/2021 - 11:56

<a href="mailto:pierrechristiaens [at] telenet [dot] be">pierrechristiaens [at] telenet [dot] be</a> wrote:

Walter,

...

Omtrent de PH-normen: Ik had mijn vraag feitelijk beter kunnen formuleren. Wanneer een woning aan de PH-normen voldoet met een isolatielaag van bijvoorbeeld 35 cm, hoeveel tenhonderd gaat het eindresultaat dan achteruiot met een isolatie van 30 cm, 25 cm.? ...

Pierre,

Uit je oude cursussen leerde je dat warmte overdracht rechtevenredig is met de isolatiewaarde. Dus energieverlies door transmissie is gewoon rechtevenredig met je isolatie. 10% minder isolatie is 10% meer energieverlies. Moeilijker is het niet...

Walter

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
13/06/2021 - 18:53

Neen, Walter, zo simpel is het niet.

De globale warmteafgifte U = 1/R, waar R de globale thermische weerstand is. R staat in de noemer, dit wil zeggen dat de invloed ervan tamelijk snel afneemt. Bij elke verdubbeling van R wordt de warmtetransmissie met de helft verminderd. Maar na verschillende verdubbelingen slinkt deze halve waarde snel. 

Laten we proberen een heel eenvoudige oefening te maken. De thermische transmissie (in W/m².K, K is hier graden Kelvin) is gelijk aan de dikte van het materiaal gedeeld door de lambda-waarde (thermische weerstand van het materiaal in W/m.K). Omgekeerd is het warmteverlies u(i) gelijk aan lambda gedeeld door de dikte.  Nemen we bij voorbeeld een lambda van 1 W/mK en opeenvolgende diktes van 0,05, 0,2,.0,15m, enz. Hoeveel minder warmteverlies zal er zijn bij elke verdikking?

u(0,05) = 1/0,05 = 20

u(0,10) = 1/0,10 = 10

u(0,15) = 1/0,15 =  6,66

u(0,20) = 1/0,20=  5

u(0,25) = 1/0,25 = 4

u(0,30) = 1/0,30 = 3,33

u(0,35) = 1/0,35 =2,85

u(0,40) = 1/0,40 = 2,5

Het verschil wordt telkens kleiner. Waar het verschil tussen 0,10 en 0,05 nog 10 was, wordt het verschil tussen 0,40 en 0,35 nog 0,35, hetgeen neerkomt op 0,35/10 = 3,5% van het eerste verschil..

U begrijpt wel waarom er in de officiële bouwwereld eerder een onbegrip bestond of nog bestaat ten opzichte van de isolatiediktes van een PH.

afbeelding van walter-8
13/06/2021 - 19:34

Pierre,

Begrijp je dan met je studies niet meer wat omgekeerd evenredig betekend? Dat is de simpelste wiskunde, het regeltje van drie, derde leerjaar (dat keon dat niet snapt...).
Het is echt zo simpel...

Kijk je tabel na; de isolatie verdubbelen, halveert de energie transmissie. Dat is nu toch niet moeilijk?

Er staan 1000den passiefhuizen in de wereld. Dat de Belgische bouwwereld achterlijk is (ik heb geen ander woord) moet je niet overnemen.
20 jaar geleden toen ik bouwde was ik in Duitsland. In België hoorde je deze onzin. In Duitsland riepen de bouwbedrijven; "kom naar ons want wij begrijpen hoe je een passiefhuis bouwt. Wij hebben die kennis in huis!".

Walter

afbeelding van pierrechristiaens@telenet.be
13/06/2021 - 20:06

Walter,

Kijk eens na op Google: omgekeerde evenredigheid. Dit is geen rechte lijn, maar wel een hyperbool.

afbeelding van Keon
13/06/2021 - 20:44

Walter je moet wel eerst weten wat je nu zelf bedoelt...

Uw bericht van 12/06:
"Pierre,
Uit je oude cursussen leerde je dat warmte overdracht rechtevenredig is met de isolatiewaarde. Dus energieverlies door transmissie is gewoon rechtevenredig met je isolatie. 10% minder isolatie is 10% meer energieverlies. Moeilijker is het niet..."

Uw bericht van 13/06:
"Pierre,
Begrijp je dan met je studies niet meer wat omgekeerd evenredig betekend? Dat is de simpelste wiskunde, het regeltje van drie, derde leerjaar (*).
Het is echt zo simpel..."

De U-waarde of warmtedoorgangscoëfficiënt (W/m².K) is wel degelijk omgekeerd evenredig met de isolatiedikte, zie mijn eerdere grafiek en de uitleg van Pierre.

Het warmteverlies (flux of warmtestroom per eenheid van oppervlak) is gelijk aan de drijvende kracht, zijnde het temperatuursverschil, gedeeld door de warmteweerstand R, dus q = Delta_T / R (W/m²) en is ook te schrijven als q = u . Delta_T met u = 1 / R (W:m².K).

Ook het effectieve warmteverlies is dus omgekeerd evenredig met de warmteweerstand R. Echt simpel dus en niet moeilijker dan dat...

(*): Het andermaal op de man spelen, heb ik maar weggelaten.

afbeelding van walter-8
13/06/2021 - 20:44

Ja de isolatiewaarde is evenredig, warmteverlies omgekeerd evenredig met isolatiedikte...

Dat is echt toch niet moeilijk?
Basis van het regeltje van drie, en basis zeer veel fysische processen....

Walter

afbeelding van Keon
13/06/2021 - 21:50

Het verbeteren van de isolatiewaarde met 10% (één tiende) zal het warmteverlies verbeteren met een factor 1/ 1,1 = 0,909 wat een verbetering is van ca. 9% (één elfde)

Het verbeteren van de isolatiewaarde met 20% (één vijfde) zal het warmteverlies verbeteren met een factor 1 / 1,2 = 0.833 wat een verbetering is van ca. 16,6 % (één zesde).

Het verbeteren van de isolatiewaarde met 100% (één volledig deel) verbetert het warmteverlies met een factor 1/2 = 50% (één tweede).

Het verbeteren van de isolatiewaarde met een factor 4 (drie delen), reduceert het warmteverlies tot 1/4 of een verbetering van 3/4 = 75%.

Het verbeteren van de isolatiewaarde met een factor 16 (15 delen), reduceert het warmteverlies tot 1/16 of een verbetering van 15/16 = 93.75%.

--> tussen de factoren 4 en 16 verbetert het warmteverlies dus slechts voor 93,75% - 75% = 18,75% (15/16 - 12/16 = 3/16) terwijl je de isolatiewaarde hebt moeten verviervoudigen.
Ten opzichte van een investeringskost die 400% meer bedraagt, staat er slechts een besparing van 18,75%, tel uit uw winst...

Vanaf een gegeven ogenblijk leidt een hogere investeringskost (nog dikkere isolatie) dus niet meer tot besparingen die in verhouding staan tot die kost wat typisch is voor relaties die omgekeerd evenredig zijn.

Dit is wat de rode lijn op mijn grafiek duidelijk maakt... vanaf een R-waarde van ca. 2 à 2,5 m².K/W is het vet al van de soep...

Wil je vanaf dan uw warmteverlies verder beperken dan lonen investeringen op vlak van een betere (extreme) luchtdichtheid veel meer omdat daar nog grotere sprongen mee te maken zijn (zie mijn eerdere besprekingen in dit topic van de gehanteerde formules in het E-peil en in EN-12831).

afbeelding van walter-8
13/06/2021 - 21:52

"Vanaf een gegeven ogenblijk leidt een hogere investeringskost (nog dikkere isolatie) niet meer tot besparingen die in verhouding staan tot die kost wat typisch is voor relaties die omgekeerd evenredig zijn."

Dat is gewoon een nietszeggende uitspraak die op alles van toepassing is.
Als je daar geen cijfers tegenover zet is dat werkelijk niets maar ook dan ook niets zeggend.
En als ik op de man speel is dat telkens omdat je dergelijke nietszeggende uitspraken niet invult en als je het wel doet het potsierlijk maakt. Even terug deed je het weer. Stellen dan vanaf 35cm je beter een baksteen muur zet; waar zag jij in belgie een passiefhuis met meer dan 35cm isolatie in de muur? En op basis waarvan is dat vanaf 32 cm of 35cm? wat is je Referentie? Los dan nog van het feit dat zoiets vermoedelijk weer een duurdere fundering vraagt.

Je beschrijft telkens opnieuw wat omgekeerd-evenredigheid is en stelt je voorstelling voor als iets bijzonder voor, wat het helemaal niet is.

Bij passiefhuis koos men de isolatie zo dat een klassieke verwarming niet meer nodig is. Derhalve zit in de investerings/winstcurve plots een knik zodanig dat je een woning bouwt met aanvaardbare kosten en met weinig energievraag en bijhorende milieubelasting. Moeilijker is het niet.

Walter

afbeelding van charel
13/06/2021 - 22:12

Was dubbel geplaatst.

afbeelding van charel
13/06/2021 - 22:11

Keon, met uw laatste zin blijft je doen alsof je een keuze moet maken tussen zo goed  mogelijk luchtdicht maken en isoleren. Die keuze moet je helemaal niet maken !

Je moet de woning sowieso zo goed mogelijk luchtdicht maken.Een verdubbeling van de luchtdichting zal het resultaat niet verbeteren, een verdubbeling van de isolatie daarentegen wel.

I

afbeelding van Keon
13/06/2021 - 22:25

walter-8 wrote:

Stellen dat vanaf 35 cm je beter een baksteen muur zet; waar zag jij in belgie een passiefhuis met meer dan 35 cm isolatie in de muur? En op basis waarvan is dat vanaf 32 cm of 35 cm? wat is je Referentie?

De redenering achter die stelling heb ik toch helemaal uitgeschreven in dat topicbericht...

Hier een passiefhuis met 40 cm cellulose-isolatie: http://passiefhuis-lokeren.blogspot.com/search/label/houtskelet

walter-8 wrote:
Bij passiefhuis koos men de isolatie zo dat een klassieke verwarming niet meer nodig is. Derhalve zit in de investerings/winstcurve plots een knik zodanig dat je een woning bouwt met aanvaardbare kosten en met weinig energievraag en bijhorende milieubelasting.

Ja, dat is het zgn. "tunneleffect" maar dat effect is vandaag de dag minder uitgesproken omdat je vanwege de EPB-eisen sowieso redelijk fors moet isoleren.

Daarbij heb je steeds een verwarmingsinstallatie in huis om uw sww aan te maken hetgeen bij de hedendaagse nieuwbouwwoningen - op jaarbasis - verhoudingsgewijs meer energie vergt dan het verwarmen van de woning.

De extra kost van een verwarmingssysteem is vandaag de dag meestal beperkt tot wat warmwaterleidingen voor de vloerverwarming of wandverwarming en een pomp. De warmte voor uw cv (ruimteverwarming) kan je immers aftappen van het sww-vat.

afbeelding van walter-8
13/06/2021 - 22:32

@keon:
Waar zag je een passiefhuis met meer dan 35cm isolatie in de muur?

Pagina's