Groendaken

Definitie
Onder groendaken worden ‘daken waarvan de dakbedekking hoofdzakelijk bestaat uit levende planten’ begrepen. Groendaken bestaan al sinds mensenheugenis en zijn in de jaren ’60 van de vorige eeuw in Duitsland herontdekt als interessante optie om de natuur in de stad te introduceren. Het fenomeen is in België nog relatief nieuw in vergelijking met de Scandinavische landen maar ook bij ons stijgt de toepassing ervan. Groendaken zijn vooral aan te raden op platte daken in een stedelijke omgeving. Er bestaan twee types groendaken: de extensieve groendaken (kruiden- of vegetatiedaken) en de intensieve groendaken (daktuinen).
 
Voor- en nadelen
Een groendak biedt verschillende voordelen voor de bewoners, de omwonenden en de maatschappij:

• Met een groendak gaan een aantal bouwtechnische pluspunten gepaard: langere levensduur van de dakbedekking
• De thermische voordelen van een groendak spelen in eerste instantie in het voordeel van de bewoner omdat hij een energiebesparing realiseert. Deze energiebesparing zorgt voor minder CO2-uitstoot wat uiteindelijk ook in het voordeel van de maatschappij speelt.
• Voor de bewoner kan de aanleg van een groendak, vooral in stedelijke omgeving, ook een functioneel voordeel inhouden: een uitbreiding van de gebruiksruimte en in de verwerving van een positief imago.
• Een groendak draagt bij tot een verhoging van het leefcomfort van zowel de bewoners als de omwonenden en dit voornamelijk in de openbare (stedelijke) ruimte: akoestische isolatie en de gunstige effecten van groen op de psychische gezondheid.
• Op grote schaal toegepast hebben groendaken een positieve invloed op het milieu. Ze kunnen zorgen voor een verbeterde waterhuishouding en voor een verbetering van het stedelijke microklimaat (minder droge lucht). Bovendien hebben zij een positief effect op de kwaliteit van het hemelwater en de atmosfeer (minder fijn stof).
• De aanleg van groendaken uit zich op verschillende manieren in een ecologische verbetering in een stedelijke omgeving.
• De economische voordelen komen voornamelijk ten goede van de bewoner. Op het eerste zicht lijkt een groendak duurder dan een traditioneel dak. Dit klopt ook in die zin, dat de aankoopprijs van een groendak relatief hoger is. Indien we echter alle voordelen die groendaken teweegbrengen (langere levensduur, efficiëntere waterzuivering, verminderde energiekosten,…), mee zouden opnemen in het kostenplaatje dan zouden we zien dat een groendak voordeliger is dan een traditioneel dak.

Er zijn ook enkele nadelen verbonden aan groendaken:

• Een begroeiing slorpt heel wat regenwater op waardoor het moeilijker wordt het regenwater op te vangen en te gebruiken. Het water dat van een groendak afkomstig is zal bovendien geel tot bruin gekleurd zijn door organische zuren.
• Er bestaat een klein risico op beschadiging van de dakbedekking door de plantenwortels.
• Lekken zijn moeilijker op te sporen bij een groendak dan bij een dak zonder begroeiing.
• Hoe zwaarder de substraatlaag, hoe zwaarder de draagconstructie moet zijn.
• De aankoopkosten van een groendak liggen omwille van de zwaardere draagconstructie
  hoger dan voor een traditioneel dak. Indien de externe baten en de subsidiëring door de Vlaamse Overheid mee in rekening gebracht worden, zijn de kosten niet veel hoger.

 
Opbouw

1. Vegetatielaag

De vegetatielaag van een intensief groendak is anders samengesteld dan de vegetatielaag van een extensief groendak. De laag kan bestaan uit mossen, sedums (vetkruiden en -planten), kruiden (bijvoorbeeld look, tijm, brunel), grassen (bijvoorbeeld margriet), struiken, bomen en uit een combinatie van het voorgaande.

2. Erosiebeschermingslaag

Een beschermlaag zorgt ervoor dat de onderliggende laag beschermd wordt tegen erosie. Deze laag is niet vereist voor daken waarvan de hellingsgraad kleiner of gelijk is

3. Substraatlaag

mengsel van aarde, zand, klei(korrels), lava, schors,... Deze laag zorgt zowel voor de voedingsstoffen
en watervoorziening van de vegetatie als voor de zuurstof en de verankering van de wortels.

4. Filterlaag of filterdoek:

turf of fijnkorrelig zand. Deze laag vermijdt dat deeltjes van de substraatlaag afgevoerd worden naar de onderliggende laag (drainagelaag) en deze eventueel verstoppen.
Vegetatie                                                   Dikte substraatlaag (cm) 
Mos-sedumbegroeiingen                           2-3
Sedum-mos-kruidachtige begroeiingen     1-6
Sedum-gras-kruidachtige begroeiingen     6-10
Gras-kruidachtige begroeiingen                 8-20
Overzicht substraatlaagdikten van kruiden- en grasdaken (Bron: Stichting Bouwresearch, 1997)
 http://www.vibe.be/downloads/1.Technische_documentatie/Technische%20fiches/Tf-Groendaken.pdf